Alper Atmaca

O Karabinanın Ruhsatı var mı?

Sat, 29 Nov 2025 13:02:51 +0300

Üzerine uzun zamandır düşünmem gerekmeyen bir konu hakkında yakın aralıkla iki bağımsız sosyal çevrede söz söylemem gerekti. Pek yaşanan bir durum değil bu hayatımda. Her ne kadar çevreler aynı ortak hobinin kesişiminde olsalar da hem yaş hem de gelenek bakımından farklı kesimlerden geliyorlardı. İkisinden birinde kendi düşüncelerimle ortaklık bulabilmeyi beklerken yine marjinal kalınca durum hakkında biraz daha kafa patlatmam gerekti. Nihayetinde durum sosyal bir sorunu işaret ettiği kadar yaşadığımız dünyanın, hiç görülmemiş bir hızda nasıl değiştiğini de gösteriyordu.

Türkiye’de dağcılık Avrupa’nın sıkılmış aristokratlarına kıyasen biraz geç kalsa da bilimsel ve askeri amaçlarla gelişmiştir. Günümüzde ise dağcılığı, en azından teknik anlamdaki en ileri disiplinlerinin öncülüğünü çoğunlukla üniversite kulüpleri yapıyor. Bu, dünyadaki diğer yerlere göre biraz tezat olan durumun açıklaması kendi başına bir yazıyı gerektirse de basitçe okulların bugünlerde giderek sağlamaktan imtina ettikleri finansman ve üyelerinin görece boş zamanıyla açıklamak mümkün.

Türkiye’deki diğer pek çok yaygın spor dalına nazaran dağcılıkla ilgili ilginç bir durum da devletin ve spora uzanan kolları olan spor federasyonlarının dağcılık açısından yıllardır süren alakasızlığıdır. Türkiye Dağcılık Federasyonu veya kısaltmasıyla tDF’nin Türkiye dağcılığının yirmibirinci yüzyılında pek anlamlı bir yeri yoktur. Ne sporun gelişmesi için kayda değer bir çalışması görülmüştür ne de görülen çalışmaların zararlı olmadığı¹. Federasyonca verilen eğitimlerin yetersizliği ve neredeyse bir askeri kampı andırması çok yaygın bir kanıdır. Kaynağı artık tarihe karışmış olsa da bir TDF geleneksel tırmanış eğitiminde dönemin meşhur federasyon başkanının “tahta sikke” gibi gayipten şeyler uydurduğu bile kaydedilmiştir. Bir nesil dağcının dönemde eline aldığı her şeyi gülerek “sikke” olarak anıp kıkırdamasına sebep olan bu durum TDF’li ve eğitimli herkesin neden “federaller” olarak anıldığına iyi bir örnektir.

Tabii TDF’nin durumu, mülke has bir beceriksizlikle kalsa, kendisinden hiç bir şey beklemeyen ve gerek de duymayan Türkiye dağcılık camiası için ancak bir eğlence konusu olurdu sadece. Ne yazık ki; devlet kaskından kramponuna kadar devlettir ve her unsuru ile kendini gösterir. TDF’de devletçilik oynamaktan kendini alamamış ve geçtiğimiz yirmi sene içinde çeşitli vesileler ile kendisini Türkiye’de; YTÜDAK, DKSK, İTÜDAK ve diğerleri gibi Türkiye dağcılığına nice insan katmış köklü dağcılık kulüpleri yokmuşçasına dağcılık eğitimin tek ve yek ve muhteşem kaynağı olarak yerleştirmek için çeşitli şekillerde girişimlerde bulunmuştur. Bu girişimler benden eğitim alacaksınız taleplerinden, size eğitmen göndereceğime doğru uzanmıştır. Girişimlerin özeti istenilen yapılmazsa devlet şiddetini, bireysel bir spor için hiç bir anlamı olmayan spor lisansları ile bireyler ve kulüpler üstünde kullanma tehditidir. Ya benden eğitim alacaksınız ya da…

Tabii Türkiye dağcılığının örgütlü olduğu ve ülkenin sindirilmiş bir korku cehenneminde yaşamadığı dönemlerde bu tehditler sökmemiştir. Ne TDF dağcılık kulüplerindeki bilgi birikimi ile yarışabilecek durumdadır ne de iktidarın kendi büyük dertlerinden kafasını kaldırıp bu alakasız konuya dikkatini vereceği zamanı vardır. Nihayetinde TDF’nin lisans tehditinin işe yaramasının tek yolu bir yaptırım gücü elde etmesidir. Geleneksel olarak dağa çıkmak için devletten izin alınmayan ve gerekirse devlete rağmen çıkılan bir ülkede bu tehdidi savurabilmesi için minnak TDF’nin abisini çağırmaya bir sebep bulması gerekecektir.

Dağlar tehlikelidir. Ondokuzuncu yüzyılın sonuna kadar buralara gidilmemesinin sebebi tanrıların orada yaşaması değil, gidenlerin pek geri dönememesidir. Bu gerçek asla değişmeyecek. Dağcılığı insanlar için çekici kılan zorluğu yaratan, dağcılara karşı insanların hayranlığını uyandıran bu tehlikedir. İstatistiksel dağcılık olarak dünyada yapılan en tehlikeli sporlardan biridir. Dünya’da her üç kişiden birinin öldüğü ve hala sürdürülen tırmanışlar vardır. Türkiye’deki dağlar ve veya yapılan tırmanışlar da benzer tehlikeleri içerse de doğaları bu tehlikelerin riskinin ciddi şekilde azaltılmasına imkan sağlayacak durumdadır. Anadoludaki dağlar ne çok yüksektir, ne çok tekniktir ne de iklimsel koşuları korkunçtur. Hali ile bu tehlikelerin bireysel veya örgütlü olarak yönetilmesi çok kolaydır.

Elbette bu sadece teoride kalan devletlerin işlerini yapmasını gerektirmektedir. Bu harita sağlamak, rota ve alanlarda işaretleme yapmak, gerektiği durumlarda dileyenlere rehber sağlayabilmek gibi bilgilendirme şeklinde olabileceği gibi, acil müdahale için gereken donanımı ve personeli sürekli hazır tutmak, tehlikeli alanların tehlikesini azaltmak için çalışmalarda bulunmak, sığınaklar inşaa etmek gibi önleyici de olabilir. Örneğin; kimi ülkelerin Alp’lerinde kurtarma çağırırsanız bilabedel, tam donanımlı, bu işe ayrılmış bir helikopter sizi gelip alacaktır. Bunun için sizi ne utandıracak, ne açıkça ayıplayacak, manşetlere amatör diye yazacak ne de devleti zarara uğratıyorsunuz diyeceklerdir ki; siz canınızı tehlikeye atmadan yardım isteyebilin ve kendinizi gerçekleştirebilin diye.

Türkiyede dağcılık gelişmiş olsa da sanıldığı kadar yaygın değildir. Son zamanlarda dağcılığın bir parçası olan ama çoğu zaman hor görülen klasik tırmanışın, spor kaya tırmanışının ve yüksek irtifada yapılan yürüyüşlerin sayısı artmış olsa da ölümlü kazalarda belirgin bir artış olmamıştır. Bunun sebepleri tartışılabilir olsa da Türkiye dağcılığının geleneğinin gücüne bağlamak benim tercihim. Buna rağmen Bursa Beyinin her Uludağ’da yaşanan kaybolma vakasından sonra hadsiz ve yetkisizce dağı yasaklama çabasına çok kere şahit olunmuştur. Her seferinde bir şekilde uygulanmayan bu fermanlar, Uludağ’da 2019’da yaşanan ve Mert Alparslan ile Efe Sarp’ın yaşamına mal olan son kazadan sonra çıkan ferman ile uygulanır hale gelmiştir. Dağ artık yasaktır. Sadece ay önce dilekçe ile başvurup dağa çıkmak lütfedilenler dağa salınacaktır. Aksi halde insanları kurtarmaya oralara çıkmaya üşenenler devletin tüm kaynakları ile peşinize düşüp sizi indirip ceza kesecektir.

Covid’in hemen ertesi baharda tüm dünyayı tüm üniversite kulüpleri ile birlikte sarsması da bu olayın ardına gelmiştir. Hatırlayanlar olacaktır ki; Türkiye’de bisiklet sporu lisansı alanların sayısı da bu yıllarda dışarı çıkabilmek isteyen insanlardan dolayı patlamıştır. Bu dönem dağcılık kulüplerinin faaliyetlerinin sekteye uğradığı, biriken deneyimli insanların kulüplerden koptuğu ve ülke sathındaki örgütlülüğün de düştüğü bir zaman olmuştur. Bu açık altında Bursa Beyinin, devletin kaynaklarını tüketip, devletin memurunu zora sokan densiz amatör dağcılara karşı açtığı savaş tüm ülke sathına yayılmıştır. Artık hangi dağa giderseniz muhtemeldir ki biri size en azından lisans soracaktır. Artık dağcılık devletin verdiği ehliyetin ve lütfettiği izinlerin konusudur. Öyle ki; Türkiye’de 1972 yılından beri tırmanılan, üçüncü köprü, otoban, organize sanayi gibi ekokırım projeleri ile koruma durumu hiçe sayılan, kaya tırmanışının beşiği sayılan Gebze Ballıkayalar Tabiat parkının kapısına bile utanmadan koca harflerle “TIRMANIŞ YASAKTIR” yazılabilir hale gelmiştir.

Türkiye dağcılığı bu gelişmeye son saldırıda direnememiştir. Bu hem Türkiye’de faşizmin ilgisinin ne kadar anlamsız derecede küçük sosyal alanlara sirayet ettiğinin göstergesi olabileceği gibi, hem de toplumsal birlikteliğin de kırıldığına işaret edebilir. Toplumsal apolitikleşmenin ve ahlaksızlığı erdem haline getiren bir toplumsal düzende ilkeleri yük gören insanların bir kısmının da dağcı olması şaşırtıcı değildir. Makro düzeyde durumun böyle olması Türkiye’nin yakın tarihine şahitlik etmiş kimseyi şaşırtmayacak olsa da mikro seviyede kendi çevremde bu otoriter görüşün nasıl kök saldığı ise benim açımdan daha dikkate değer. Keza çevremdeki insanların çevremde, tırmandığım insanların da ipimin diğer ucunu tutuyor olmasının bir sebebi var.

Sorulabilir ki: bunda ne var? Öyle ki; bu yazının yazılmasına sebep olan da bu sorunun bana yöneltilmiş olmasıdır. Genelde soru, başka ülkelerde de böyle şeylerin olduğu veya lisans almanın ne zararı olduğu ifadeleri ile desteklenmektedir. Cevap bu konuda basit aslında; Devlet bu kazaların tekrar yaşanmaması için o örnek gösterilen medeni ülkelerde yapılan tedbirleri almış mıdır? İzin prosedürlerinin maddi herhangi bir anlamı var mıdır, insanlara “hayırdır arkadaşlar” demekten başka? İzin gereklilikleri beşeri veya ekolojik herhangi bir koruma amacı taşımakta mıdır, devletin dağa gidenleri azaltarak kazaları azaltmasının dışında? Hayır, bu soruların tamamının cevabı hayır. En basit tedbirler dahi alınmamıştır. Gerçekleşen iki şey vardır bu kararların ardından: Devlet kontrol fantazilerini yerine getirmiş ve dağa giden veya gidebilecek insanlara anlamsız bir engel çıkarılmıştır.

Yaşanan bu gerilemeye destek olanların şimdiye kadar karşılaştığım iki hali bulunuyor:

Bunlardan ilki dağcılık sporunu ve belki de hayattaki diğer şeyleri de herhangi bir ahlaki duruş göstermeden elde etmekte sakınca görmeyenler. Bu tavır bir miktar opportunisttir özünde keza birey tırmanmak istemektedir ve bunun nasıl gerçekleştiği bir sorun değildir. Bu düşüncenin bir ucunda dev tekerli araçları ile dağlık alanları tahrip ederek zirveye çıkmak vardır, diğer ucunda da sporun geleceğini tahrip edecek olsa da baskılara boyun eğmek. Bu davranış bencilce bir kökten gelebileceği gibi kimi zaman çaresiz durumlarda çaresizce itaat etmek olabilir. Bu “ya kanka nolcak yaaa” diyen biri ile “bunu yapmazsam tırmanamayacağım, hali ile yapacağım.” diyen iki kişi şeklinde düşünülebilir.

Diğer yandan ya alışkanlık ya eğitilmişlik ya da kabullenme altında, zorbalıkları üzerine pek de düşünmeden haklı çıkarmak geliyor. Bu devlet bir şey yaptıysa doğru yapmıştır düşüncesinin uzantısı olarak görülebilir. En iyi halinde politik ve sosyal bir bilinçsizlik olarak adlandırabileceğim bu durumda ya baskıya karşı bir savunma mekanizması olarak gerekçelendirme yapmak ya da bununla mücadele etmekten kaçınmaya çalışmak yatıyor. Kimse her şeyle sürekli kavga etmek istemez ama her şey sizinle kavgaya giriştiyse çok yapacak bir şey kalmıyor geriye.

Konuya ilişkin girdiğim tartışmalarda lisans zorunluluğuna boyun eğilmesinin bildiğimiz anlamda ülkedeki dağcılığa mal olduğunu belirtmem; dağa nasıl gidildiğini önemseeyenlerce genelde “o zaman gidip sen tutuklatırsın kendini” gibi saldırgan tavırlarla, kontrol ve denetimi şartsızca devletin tartışılmaz hakkı olarak görenlerce “ne var bunda başka ülkelerde de var” şeklinde karşılandı. İnsanların içinde bulundukları sabit düşünsel dengenin sallanmasına duygusal tepkiler vermesi çok normal görülebilir. Eğer gelişen sorunun bu noktada son bulacağı düşünülüyorsa pekala konu geçiştirilip 2013 yılında sadece 1$ tutan ve 15 dakka içinde alınabilen ama bugün neredeyse birkaç işlem gerektirip $8+ tutan lisansı alıp, sanki İsrail ablukasında yaşıyor gibi her dağ geçidinde aylar önceden resmi yazışmalarla aldığımız mühürlü, damgalı resmi kağıtlarımızı gösterip hayatımıza devam edebilirdik. Sonuçta şu andaki olağan yaşantımız da bundan pek farklı değil.

Aslında devletin ne istediğini gözlemlemek çok zor değil. Yaşanan kazalara ilişkin yapılan açıklamalarda kullanılan dil çok şey ifade ediyor. Özellikle basın ile yetkililerin² dilinde kaybolan veya ölen dağcıları mümkün olursa “amatör” olarak adlandırmak yaygındır. Neredeyse hiç profesyoneli³ olmayan bir sporda bu ifade; eğitimsiz, yetersiz demenin kabul edilebilir yoludur. Haliyle sorun dağcıların amatörlüğü(!) ise devletin bir ihmali yoktur yaşanana ilişkin. Dolayısıyla devletin çözmesi gereken sorunda maddi değil beşeridir. Yasaklar, denetimler ve birazdan değineceğimiz üzere eğitimler gereken çözümdür.

Kontrolsüz gücün durduğuna pek şahit olunmamıştır. Yazının başında minik TDF’nin abisini çağırmak için ihtiyacı olan koşullar oluşmuş, abisi yardıma gelip ülke sathındaki tüm dağların kapısına oturup “siz hayırdır” demeye başlamıştır. O anlamsız lisans artık bir anlam teşkil etmeye başlamış olduğundan TDF de artık dolu bir iktidarın sahibidir ve kendisi de siz hayırdır demeye hazırdır. Özellikle eğitim gelenekleri sekteye uğramış, salgın ile deneyim aşınması yaşamış kulüplere gidip artık benden eğitim almadıysanız lisans alamazsınız, lisans alamazsanız da dağa falan gidemezsiniz demesine ramak kalmıştır.

Bu etkin olarak sivil dağcılığın bitmesi, devlet kontrolü ve kalitesinde bir dağcılığın onun yerini alması demektir. Dağcılık basit bir spor değildir. Tek bir disiplinden oluşmadığı gibi icraati de sabit tanımlara girmez. Bir dağcının varlığı yıllar içinde yerine oturduğu gibi eğitimi ömür boyu bitmez. Dağcı canını istediği şekilde tehlikeye atabilir, keza işin özü budur. Devletin görevi bunun ne kadar olabileceğine karar vermek değil, vatandaşın gereken her yerde hayatını korumaya ve geliştirmeye çalışmaktır. Nihayetinde eğer gidişat değişmez ise dağcılık, beton kafalılarca konmak istediği kapta ya ölüp gidecektir ya da olduğu yerde anlamsızlaşacaktır.

Yarı yarıya reklam sayılan ama kanımca değerli sayılan UIAA Dağcılık El Kitabı eserinin Türkçeye katkısını istisna tutarım. ↩︎
Rumiler. ↩︎
Profesyonel, yapılan işten para kazanılmasını gerektirir. Doğal olarak dağcılık yapan neredeyse herkes amatördür. ↩︎

Mosquitos and Random Wires

Tue, 16 Apr 2024 15:48:22 +0300

This is a stark reminder to anyone whom did not finish what they are writing. Entropy is not your friend…

This post was clearer in my mind when I first tought about it back in the beach that I was struggling to

Emcomm; Must Amateur Radio have a purpose?

Thu, 14 Mar 2024 13:02:51 +0300

Let's do satellites, launch balloons, bounce waves from meteorites, radiate airplanes, watch mini rockets spear through air and get new exciting people into the hobby without recreating the same mistakes of utility.

I am one of those so called “hams”. The ones you imagine with bright vests and cars sprouting antennas all over. You know, the ones you don’t like that much and casually mock in close circles. I am one of them, at least in my mind. Belonging to both world always got me thinking about the issues surrounding amateur radio’s hobby and service side.

Recently Mastodon resurrected the very best of the Internet as we used to have in early 2000’s and flamed the topic of amateur radio as a emergency service. Normally these discussions burst into flames with range of emotional responses and not much come out of at the end but Mastodon fosters the best of every community and that discussion, although I did not take part, made me think about what I see in our hobby once again.

The reason why I stated that I am a prepper/emcomm type radio amateur because of my roots in the hobby starts with me volunteering in local search and rescue team. I met radios, antennas and all that colorful life through the lens of utility. Those radios that we loved and amazed were in our hands because they provided something needed to us. Communications. At those times when I started taking part with comm division of my team, cellphones were widely available but did not work that well where we were mostly operating and satellite communication were prohibitively expensive. So radios provided us and we loved them. This contradicting side of the hobby got entangled similarly with many amateurs.

We were organized and trained in our organisation. We all knew our hardware and their capabilities to the heart. We knew how, practically bind places together with the tools we have. Plan was easy, set base camp, get the big radio out, put the big antenna up, keep handhelds charged and monitor the field for lapses in connection to relay information. If needed send someone high ground with portables. For more than a decade we never needed HF actually. We always got some form of cell coverage where we deployed and at the end we got Inmarsat for instances that might occur.

Days passed by I fell apart with my beloved team, comm division reduced to maintaining hardware, most of our core branches got their sat phones and cellphone usage permeated life so deeply people were unable to think and organize without them. What happened after that was one of the most devastating disasters of our near past. Turkish/Syrian earthquake shook several major cities effecting milions of people. Everyone was caught off guard. With all that HF radios, handhelds, base UHF/VHF and sat phones in inventory we have almost lost contact to these cities where we had organized personal for a day and persistent low bandwidth for a week. Network recovered eventually, aids came to help in forms of satellite internet.

Point is not to prove cellular networks inabilities. I have confidence in human ingenuity for creating robust communications networks in any form or mod. Is current cellular is fit for this definition? Surely not but also was resilient enough to get back online in some capacity less then a day in a major catastrophe. In contrast radio communications are less reliable in some regards and satellites are still too expensive for general use. My point is what lacked was not the tools but organization and discipline. We as an well organised and funded state wide, dedicated SAR team lacked what it actually needed and all the radio amateurs in country were out of their league at that fateful night.

My team is quasi-professional with clear objectives. Radios like any other tool were only merely there to provide us hence given the opportunity of better tools such as personal satellite phones and cellular network we ditch their use in a blink. This fact is clearly different with radio amateurs. For all that matters radio amateurs are amateurs who love their radios and their capabilities regardless of what utility that might provide in a given scenario. No one wants to accept that fact publicly but it is what we see time after time with every involvement of radio amateurs to disaster responses.

Through out it’s history, radio amateurs did not exist to have an utility. People were and still are amazed with the fact what a string flung to a tree can achieve. This is something quite human. While we love to see our radio’s capabilities, like many fail to see, our hobby is quite social one. At the base of it you are calling someone else CQ in hopes of an answer. In general we love to see the real implications and social reactions to what we do and share the perceived amazement. We are little children showing of their garbage crafted toys to their elders proudly. In an disconnected world these apparatus we strung together from left over electronics and their relative amazing properties of long distant communications were akin to magic in the eye’s of the general public. It is still like that and you can see it in people when they learn that the sound coming from your radio is originating from thousands of kilometers away without any internet in it. Still the socially perceived utility of this technology is long gone and less people admire the abilities of these devices with their normal expectations. One common question to any ham summarizes everything: “but why?”

Hobbies do not and must not have a meaning. Some things we do, well, just for fun. It is quite recent, capitalist or calvinist invention of people and activities that must have an worthful outcome like becoming a startup or earning a living out of it. Some labors we do for joy regardless if it serves a purpose or not. Some joyful things create beneficial side products. If you create beautiful art, you enjoy it and also people enjoy and praise you. This brings satisfaction part and beyond one’s original urge to create. Some acts doesn’t create anything useful but can be still praised actively or passively. My favorite personal example is mountaineering. People perform one of the deadliest sport for no tangible outcome besides doing something because they can. Sometimes they do this in such remote places nobody even knows. Still people praise them for this seemingly meaningless act, either for self reflection or some secondary utility such as athletic benefits. There is also possibility of becoming mainstream and sexy. Think about computer geeks. In a decade these people become trendy and hip from being bullied everywhere. Why because computers got mainstream and pulled their followers out of mud to the top of billion dollar companies. This all begs the question if amateur radio fit any of these situations?

This is the pinnacle of our dilemma. To get our usual attention from society, nothing much left for amateur radio. At least as the way we know it. That is the reason when faced with the ultimate question of “why” besides the today’s obsession of “stem” benefits, most amateurs hold on to the utility of amateur radio in case of an emergency. All other reasons faded into the history since we can agree that hundred year old technology won’t be mainstream anytime soon(unless you count wifi as radio). This is the last line between a radio amateur and his dignity. It relieves the feeling of being a big child with very very expensive toys playing radio. “No, it serves a purpose”, “these radios are last things that will be working when shit hit the fan”… With this mentality we arrive prepper/emcomm category of amateur radio.

Prepper/emcomm view of amateur radio is a pure utilitarian one. You have radios, you create systems so you may communicate in the events of terrible things so either you survive or provide service to public/community. As one may see the relative similarities with a search and rescue teams approach to the radio. The only thing that gets tangled in this is the pride of the radio amateur in his hobby and his abilities. Nobody admires or congrats an unknown unseen hero behind a microphone. When providing a service intertwined with personal/group self expression needs, a conflict arises. A conflict that SAR communities quite familiar with, same one seeing those bright vested radio amateurs creates, a show off that tries to apply a tool in disregard of its suitability to the problem. Imagine a person with a 5 watt handheld claiming to be useful in a situation where every cell tower operates to their full capacity in the area of interest.

What differs two groups (radio amateurs and SAR) is not the tool or use of it but the reason behind it. From search and rescue perspective, any operative would jump to faster, dulplex-er, instant high bandwidth solution in a heartbeat. Emcomm/prepper type would not since the main purpose is not to solve the problem but solving the problem with spesific tool that is emotionally being invested in. Two group is also differ in their ways and motivations for organizing. A SAR team, at least a good one, needs tigth planning, training and organization to be operational in a harsh environment. This induces or self created incentive to do boring, hard things during normal times. Radio amateurs services so rarely actually needed that lacks the proper incentive to prepare, test, drill all those abilities amateurs claim to be able. All due respect to fellows but playing radio is just not useful enough in a dire situation when every minute translates into a saved life. Emergencies need, tested and minute ready systems and when you are organised enough to provide that you are close to a professional aid team than an amateur radio club. Alas, it is not 80’s anymore and today we have those needed systems so cheaply and so reliebly, it is only a matter of time that we may statistically never need radios ever again.

My point is not to bash the capacity of amateur radio may provide to public. I know a sun storm may fry things or Internet may go down. What I try to underline here is that that the possibility of that need is diminishing and it is happening fast. Radio amateurs needs to go back to the roots of the hobby and rediscover the sheer enjoyment of wiggling electromagnetic waves together without any expectation or validation from society. Like a mountaineer enjoys doing insanely admirable climb somewhere out of sigth. An artist creating most beautiful sculpture and cry alone from the sheer beauty of it. Catching that weird propagation and making a contact on 100mw to a distance even a jet can’t fly at once needs to be admirable without justifying it to capitalistic expectations of a society full with idiots. Let’s do satellites, launch balloons, bounce waves from meteorites, radiate airplanes, watch mini rockets spear through air and get new exciting people into the hobby without recreating the same mistakes of past. Otherwise what we will be left is boring old people and few disconnected alone amateurs not talking to each other.

No Plastic

Tue, 10 Jan 2023 00:57:05 +0300

Plastics suck.

This is will be my public list of finding new sources of plastic-less life.

Kitchen

Consumables in modern city kitchens is always attached to some form of plastic consumption. Either the whole product is made out of plastic for no particular inherit reason or warped with plastic only to be discarded as soon as main item is consumed. This makes it frustrating to buy glossaries, carry them only several meters and create a bag full long lasting waste.

Do not waste your money on dish washing liquid. Regular ones are terrible for marine life and bio-degreable ones still come with plastic albeit it is downcycled. I highly suggest regular old soap bar. Find the most natural one you can get. It degrease better, doesn’t leave residue and as cheap as it gets.
Use a cotton cloth and steel wool for cleaning tools. Almost all sponges are made out of synthetic and gets terribly dirty after a while to the point of disposal. If you switch to soap for dish washing a good cotton cloth dosed with soap can clean almost anything. If anything persist steel wool is there to unleash fear into their resistance. I understand some people have non-stick cookware, it is good time to retire them at their end of life too since they are made out of one of the most terrible plastic.
Do not use regular cloths from supermarket. While it is wondrous to have a cloth which doesn’t hold stain, water, dries fast and cheap, they are made of plastic and the price of those conveniences are paid by everyone on this planet. Buy cotton cloths and use them as long as they lasts. Even better you can repurposed old cotton garments to this role.
Stainless steel is your friend. While choosing long lasting tools is the best consumption reduction strategy. Stainless steel is also very easy to clean with steel wool. They do get scratched from steel wool but it never bothered me or caused any problem. If anyone knows a side effect, please let me know. Almost anything can be made from stainless steel and they will most probably outlast you. Buy your utensils and cookware stainless.
Wood is your friend. Anything that cannot be stainless steel most probably can be wood. Spoons, cutting boards, you name it. While they do require some maintenance such as regular oiling and keeping moisture free, they are also very robust and good alternative to plastic. One might ask about trees. I think production of plastic is way more polluting and end product is way less durable. In the long run a wood tool probably can outlast any plastic counterpart if looked after.

Bathroom

The basics are the same with kitchen. Only difference is the medium that is being cleaned (= There is some personal preferences when it comes to chemicals one chose to clean them self but it must be remembered that cosmetics surrounding these “cleanness” ideas are invented quite recently and mostly for consumption.

Soap is once again your friend. A bar of good old plain soap or one with preferred fragrance can outlast any plastic jar full of bubbly goo. If you count the plastic nets that most people use them with it is an obvious choice for consumption and pollution reduction. If needed a cotton scrub pad can be a substitute. Soap is civilization.
Shampoo is another beast. I am not sure how people washed their hairs earlier when modern cosmetic chemistries did not offered unspeakable compounds but I was faring well with soap for a time. It appears to be Ph balance is important for scalp, I discovered a rinse of diluted vinegar solves this problem. So practically soap/vinegar combo can cover shampoo’s place. Not sure what to do with conditioning and beyond. Recently dry shampoo’s came to market as and alternative and they have the benefit of low package but does not last as long nor practical.
Dental hygiene… This is where it gets tricky. Lately there are bamboo toothbrushes which can eliminate once unavoidable plastic use but their effectiveness is a question to me. As a user of electric toothbrush I found them to be very effective recently and they are constant source of plastic and electronic consumption. Which I classify as a medical need and move on. Floss is exclusively made out of plastic and mouth wash comes almost always with plastic bottles. Toothpaste while not a necessity, most cannot do it without and plastic comes along with it.
Cleaning products are nightmare. Not only there is no way that one can get these harsh chemicals without HDPE containers also the very nature of the products are a pure harm to ecology. The part of the world I live, it is possible to get liquefied soap for general surface cleaning which is awesome. For sterilization and oxidation of fabrics bleach is still the best thing. Use as little and as purest form of it possible. One can get concentrated Sodium Hypochlorite and delude it with water to get most bleach per container but that feels a little excessive.
Brushes, brooms and other wet surface cleaning tools. They, all are plastic! I have no idea to circumvent this and only exit that I could have come with is to get most durable one possible.
Disposable razors are a mystery. How they become so wildly popular that we forgot whatever else even exist. If you sideline the hipster discovery of safety razors they are amazing tools. There is literally no plastic involved if you can get razor blades right, every razor lasts longer, creates barely any waste even if you don’t hone them and best of all cuts-better! Try them, a cheap experiment that you are almost guaranteed to enjoy.

Containers

Glass jars are extremely useful. Despite their weight, standardized glass jars with tin lids have minimal amount of plastic and can get airtight seal. While you can buy these jars, most likely some food that you need to buy would come with one. If you keep the jars you will get enough of them soon enough. Wash them and store mi rads of things in them. Herbs, beans, cheese, pickles, you name it. While lids do have a life time they are cheap to buy and easy to recycle. Tin is not poisonous.
Infamous cotton bags… The controversy of the century. Do they save the planet or destroy it. How about the water used to produce them, plastic bag production costs a fraction of a cotton one and beyond. I heard all the counter bullshit that people got from plastic industry and throw around to protect their perceived convenience. Do cotton bags use more resources to produce, yes. Do you use them to the point of break even, perhaps not but at the end they are not toxic films meant to go landfill. They get lost, someone else picks it up and continue to use them. They get damaged, they get repaired. At the end of their life they recycled. Use cotton bags and keep them like you keep your garments.
Trash bags. The pinnacle of the civilization. Only household plastic item that is meant to be trash in the first place. There is a classical approach to this recently where people reuse shopping bags as trash bags. I used to use a simple bucket that I dump into dumpster outside. Until somebody has stolen my bucket. This is the same thing I plan to discard cat litter in the future. Just need some more metal buckets with tight lid.

Textile

This is the hardest of all. Not only there is a constant capitalist pressure to peruse cheapest option for garment production, there is also the fact that we as humans choose our outfit as an expression and fashion. This makes tackling this problem a double edged sword. One, and some really do, make conscious decisions and go with high quality, long lasting, organic cotton items and pay a premium for them and look like almost identical with others. While this is a valid choice I suffer other side of the problem. Synthetics, mostly Nylon stuff, are an indispensable weaponry in outdoor sports. From life saving applications such as climbing ropes to vitals as water resistive clothing, almost anything one wear or use made out of the same stuff. If anything like this becomes your life or lifestyle one simply cannot avoid using plastics. For my defense outdoor gear, chosen right, are almost indestructible and can outlast you with some exceptions.

Elestan or any elastics in your clothing is a bane to durability. I remember my parents replacing elastic bands in our underwear(yes I am that old). At that time it was possible to repair those items with cheaply available band from any store in town. It is not so much an option today when producers simply stitch all together or simply embed elastics into fabric. Any tight fitting, sportive fit elastic elbow and knee parts do and will give away their stretch and becomes sloppy. Besides their low durability for tear, this fact makes any elastics a no go for long term usage of the garment. Most offending items in this category are pants and leggings. I know they look very nice on your butt but it does not worth it trust me.
Wool is the super fiber of the nature. It is warm, resists smells and stains. Also very nice to the touch if you can get the expensive stuff. That is the worst part. Something a generation ago seen as low class, commoner’s fabric has become a luxury. Now it seams nobody makes wool items. Occasionally one can found a sweeter or a blanket but you need to really hunt for it. Either that or very expensive options for limited uses such as socks. I do have a lovely blanket from IKEA which was mostly made out of wool and a wrong wash cycle shrink it. I still look for it even after 8 years =(
Shoes without any plastic are terrible. I will defend this fact in any circumstance. Old shoes are made that way because absence of rubber and we still insist on making those just out of tradition or fanciness. I cannot put my hatred in words for classical shoes. What I can do best is to find most durable of any shoe and use it until very integrity of the last fiber ceases to exists. Outdoor shoes from some known brands do fair very well in this regard and best part is there is a whole industry of replacing the sole of the shoes which is the first thing that fails. Do your best and get away the least pair of shoes you can and keep them as long as it gets.

Food

Buying groceries these days are plastic shopping. A growing trend of shrink wrapping storms the markets. Almost anything that you can buy from a regular supermarket comes with some form of packaging, predominantly made out of plastics. There are ways to reduce the impact but it costs a lot of time and effort.

Drinks as usually as liquids come with some sort of container. Glass is a suitable solution if you have local access to glass recycling. If you can find drinks with deposited bottles that is way better. At best you can make your own drinks from raw ingredients and skip the whole waste associated with drink production and transportation. My favorites are lemonades, iced tea, self carbonated ginger ale, hard cider from apple juice and beer. Go crazy since there is a recipe for every taste!
Spices and staple is weirder depending on where you are living. Istanbul as I reside has historically best stocked spice markets. I simply can go, endure the weird reactions and get almost any spice, staple food with a glass jar that I brought along. While sometimes this fails as more stores start to pre-pack their goods even they are in a large bag in front of the store and clerks are reluctant to go into hassle of opening them up for me. Still good solution.

Any tips on how to expand this list? Feel free to email me

Roman Empire Lives

Fri, 02 Dec 2022 19:52:38 +0300

This is a somewhat an ice breaker, a conversation starter, semi-joke story that I have told for a while now. My frequent companions heard this so many times, they simply talk to someone else or leave completely when I decide to take hostage new inocent audiences.

The Roman Empire jokes were and still are a common thing between my friends. Most noticeable one is “inviting” people who practices unexpected culinary choices to the north of the Alps. We also sometimes try to come up with some stupid proofs that culture only resides where Roman Empire has reached. My most prized joke is trying to pick a silly fight with anyone who comes from lands of western empire and compare the achievements of the eastern empire with them.

This concept of romanization of every little stupid thing led us to illiterately theorize about who carries the legacy of the Roman Empire today. While it is easy to say that Roman Empire, east or west, ceased to exist today, I think it is fun to pretend it is not. This will be my case for Roman Empires modern existence.

This piece does not aim or even try to be historical accurate. If you plan to face your history teacher with this information you will most likely get a L for laughs which is the only thing aimed here.

What is Roman Empire

Imperium Romanum or Roman Empire is history of a city state to become one of the most influential super powers of all time. Until fall of the west, a half milenia long life of the empire shaped western culture so much we literally still use many Latin words and legal system of that era. Anywhere Roman Empire touched one can still see it’s marks from great ruins to great destruction

Where is Roman Empire now? It is gone and Istanbul is not Constantinopolis.

West fell somewhere late 400 A.D under consistent threat of German raids, invasion from Huns and Scourge of God. It is all sad and sorry for anyone living in the empire if one remember Pax Romana is the longest peaceful and prosperous times of the land and most probably the basis for many of our “independence but for what cost” stories in modern culture. Rome copied, stole and plundered the old world into modern era of western civilization.

And then there is east, poor east. A great city state in front of the city of the blind, Bzyantium gets the flag from West and begins it’s life as the capital of Roman Empire after 330 A.C. It was Constatine I who took the flag of Roman empire to east and named “the city” after his name. Constantinopolis was the most crowded city in the old world with a prosperous and cultural life almost until modern times maybe with the exception of 4th Crusade’s sack of the city in 12nd century. Eastern Roman empire stood it’s ground another millennia after west fell. Ottoman Empire took Constantinopolis in 1453 and an era has ended. At least many think that way.

Copy Cats

Through out it’s history, Roman Empire changed political structure, religion and capital. This means there is nothing fundamentally inherent to Roman Empire in any way. Roman Empire may be once a specific political structure but after a millennia nothing stays the same. This fact alone means anyone who gets a decent enough claim on being the next Ceaser, Kaiser, Kral or King can claim their rightful throne to the Empire. Some tried. Really hard.

First people who jumped the opportunity were Russians as they claimed to be the heir to orthodox church of Constantinopolis. They claimed to be the third Rome as tradition follows. It was all good and fun while it lasted but Communists had other plans. Bolshevik revolution of 1917 topples the monarchy and never claim to have any title it used to have. The most dramatic political power change of the century puts an end to third Rome.

From the heart of Europa, here comes the Holy Roman Empire. From 800 A.D until dissolution by Napoleon himself at 1809 Holy Roman Empire was a good contestant. Blessed by Pope and rose on the ashes of the Roman camps once burned by Barbaric tribes. Ceaser would have been proud.

I don’t think, nobody but person who seized Nova Roma by himself had the best claim on the throne.

Muslim Romans

Most would consider the end of Roman Empire with fall of Constantinopolis in 1453 A.D to Ottoman. While this makes sense in a general sense there are still some issues with this claim. First off all, Roman Empire is not a certain thing. Changed religion once (perhaps twice), changed capital twice, invaded totally twice. At that point all one can claim about Roman Empire is nothing but a loose group of ideas.

This was not the first fall of Constantinopolis either. Sack of Constantinopolis was an invasion by V. crusaders where Latins claimed the the empire, several small states formed within the borders and a whole power strugle started. Only after several decades one of the contestant for the power took the city and empire back. So fall of Constantinopolis is not a indication of empires existence. Byzantians never forgot that and official resolution of this atrocity between catholic and orthodox christian churches resolved only, wait for it, in 1965 A.D.

Empire was not the land either. Well before Constantinopolis’s fall empire was bleeding territory already. Right before the siege, Ottomans almost took every land empire had. By this extent the only thing left to call from Roman empire was the city it self.

Religion was not the answer either. Roman Empire was once pagan. Even two different kind of pagans for a while. They nailed a guy to a cross who transformed their empire forever. Then they started hunting pagans like they did to Christians before. They divided the understanding of Christianity into two groups and had an century long argument over that too. It is safe to assume religion had nothing to do with empire.

Nationality was never an issue either. Most would think of Europa when they think of anything Roman but that was far from the truth. When at widest Roman empire encompassed Mediterranean where myriad of people lived. Also transfer of capital from west to east shows a change in who got to rule the Empire does not matter either. Latin or Greek.

This brings us to the fact that Ottomans took over Roman Empire, not to end it but keep it.

εἰς τὴν Πόλιν : to the City

Constantinopolis was a target for a millennia for many. Prosperous city was a glorious monument to human culture and achievements. Only Hagia Sofia (Sancta Sapientia, Saint Wisdom), alone can still prove the claimed magnificence of the city at it’s highest. It was the most populous city in the old world until London took over before WW I. This glamour attracted many to conquer the city. Bulgarians failed, Vikings failed, Muslims failed, Ottomans tried twice and succeeded once, barely.

Nobody was aiming to destroy the city and by it’s extend the empire with apparent exception of Latin invasion. It was a cultural prize, a triumphant arch for victory. Fatih Sultan Mehmet or Mehmet II was definetly after the legacy of the city. Contemporary customs of city conquest aside Mehmet claimed the monuments and buildings of the city for protection and was deeply sad about the state they found the city. He promised security to anyone in the city who are willing to live. Most importantly he claimed the title of Ceaser (Kayser-i Rûm) and acted upon.

Besides signing letters or using the title in general, Ottomans actually fought for the title with Holy Roman Empire. A whole war broke out (obviously not for the title only) and Treaty of Constantinopolis dictates the right to use the title for Ottomans.

Anyone familiar with Ottoman history, political structure, architecture, art, music will see the aura of Roman influence. There is a common saying that “Ottoman empire is Muslim Byzantium”. This fact is reinforced by many ideals Fatih had and he planned an empire including the city of Rome and uniting Roman Empire once again.

Revolution

Ottoman Empire was in terrible shape after a century long decline and a lost world war. World was on the brink of a new era with industrialized powers armed with capital rampaging over world’s resources and markets. Non-industrialized, non-nationalized Ottoman state was nowhere near the capability of seizing the era. Some political and technological modernizations have implemented but most was superficial and had the old understandings were wrapped around them. While it’s power is nowhere to be considered adequate a parliment established and politically, state looked like a democratic monarchy at the end of the Ottoman rule.

Nationalist independence movement led by Mustafa Kemal Atatürk pushed invading countries from Anatolia and established a nation state in place of Ottoman Empire. It is the modern Turkey at this day. Many reforms made after, in a very short period and many claims that Turkey is a new state with no ties to underlying Ottoman roots. This claim is very much debatable and important for Roman Empire’s future.

People who joined the revolution are mostly the very same people who had official roles in Ottoman state. Atatürk was a commemorated military officer, many old parliament member took their seat in the new one, revolutionary army was just eastern province’s armed forces. Even revolution side was not unified about the future of the state after a successful recovery from invasion. There were clique’s of imperialists, islamists. It is safe to assume and in some ways to prove that revolution’s aims were not clear and many saw the movement as continuation of the Ottoman state to some extend.

This log is from the last gathering of Ottoman parliament. A new proposal about a tax is given and postponed to be discused later. Parliament is disbanded afterwards.

Here is the very first log of new Turkish parliament. One can see that they started where they left of. Changing the tax code.

New Turkish Republic also resembles Ottoman political structure very much. There is a president. Although it is claimed to be a symbolic one, legal truth was far away from it. Governors are still appointed by state, if not private almost all land belong to the state and some form of military/strong central power hype going on. If one wants to look for real clues, not so long ago, anyone who lives in eastern Turkey would call any official “Rumi” as Roman which is also local name given christian Greeks in Anatolia.

In the end new Turkish state is almost only different because of it’s choice of a new capital while changing the name of Konstantiniye to Istanbul which literally means “to the city”. By this extend, not being indefinitely invaded, keeping a continuous political order, Turkey was and still is continuation of Ottoman Empire hence Roman Empire.

All hail Kayser

All this leads us to the conclusion of Roman Empire still exists and Turkey as a state the continuation of it.

One particular fact that need to be noted is the denouncement of old title’s of sultan. After the revolution all of them listed and denounced with a law. With one very important exception is very important to this rant. Kayser-i Rum. Hence president of Turkey, as an analog of sultan, is the current Ceaser. What this means? Practically nothing. Unless someone tries to infringe some rules that still persists from Roman times.

There are still some rules written on ruins and I have one particular example I know from my personal knowledge. Kanlıdivane or Canytelis is a well preserved ancient city south east of Anatolia. City has many moseleum and one of them have a particular writing on in that curses anyone who burry someone else besides their family member there and than sentences them to pay a sum of 20.500 dinarii to city, province and Ceaser’s treasure! I think if anyone violates this rule, current president of Turkey as Ceaser has the right to enforce this law. How exactly is another matter but it would be fun to see a judge trying to decide on this matter if it comes to that point.

I really hope that one day we will have a cool president who will take it upon their self to remind everyone else the title they have. Call their self Kayser-i Rum in public broadcast and end Roman Empire by just declaring it. It would be so much fun to put their name in Wikipedia as the last emperor of the Roman empire! If nobody volunteers for this soon, you may vote for me when I get old enough to run for Ceaser of Roman Empire.

Yeşil Elbiseli Kadın

Thu, 13 Oct 2022 16:30:18 +0300

Uzun zamandır yaşanmamış güzel bir an oldu hayatımda geçenlerde. Konstantiniyye’yi güzel yapan şeylerden bir tanesi rahat geçen uzun yolculukların yarattığı sosyallikti. Genelde vapurda yaşanan bu anlarda, insanların elinde bulunan fiziki gazetelere kaydırılan gözlerinden doğan gündeme ilişkin sohbetlere girilir, yolculuklar boş geçmezdi. Artık hayatımızda fiziki şeylerin kalmamasından mı yoksa şehirde rahat bir yolculuğun imkansızlığından mı bilinmez eskiden kalan bu anılarıma yenileri pek eklenmiyordu. Burada anlatacağımdan bir önceki anımın üzerinden üç yıldan fazla geçti.

Kadıköy-Kartal metrosunda uzun sürecek bir yolculuğa hazırlık olarak yanımda bir kitap getirdim. Artık yaşamlarımızda huzur içinde kitap okuyabilecek kadar oturabildiğimiz bir bu tür uzun yolculuklar kaldığından fırsatı kaçıramazdım. Metrolarda internet erişiminin mümkün olması ile artan ekran sayısına yaşlı bir serzenişle kitabımı açtıktan sonra okumaya başladım. Çok geçmeden yanıma biri oturdu yeşil elbisesi ile.

Yol boyunca göz ucuyla kitabı kesen yoldaşımın merakını keyifle izledim. Artık elinin kolunun çantalarla bağlanmış olmasından mı yoksa tercihten mi telefonuna gömülmediğini bilmiyorum ama sıkıcı yolculuğun monotonluğunu kitabımdan kestirdiği paragraflarla kapatıyordu. Uzunca bir süre sonra bir noktada baya okur konuma gelince, vapurda gazetenize göz kaydıran kişilere yaptıldığı gibi şakayla karışık dilerse okuyabileceğini söyledim. Gülüştük. Eskiden bunun normal olduğundan, kitabın neresi ile ilgilendiğinden bahsedip hızlı bir kitap tavsiyesi almam ardından ineceği durağa vardık. Walter Benjamin’in Pasajlar kitabı önerisini bana veren yeşil elbiseli kadın metrodan indi ve ikimiz de hayatlarımıza devam ettik. Ne yazık ki ne sonsuz İnternet’in ne de benim anımın bir parçası olacağını muhtemelen asla bilemeyecek.

Elbette sadece güzel bir anımı yazmak için açmadım bilgisayarı. Yolculuğun kalanını olağan sosyal yalıtılmışlığımız üzerine düşüncelerle geçirdim. Tahminen beklentiniz yine telefonlarına gömülmüş insanlara sövecek olmamdır ama aslında başka bir konu aklımdaydı yolculuğun kalanında. Elbette ağ bağlantılı hayatlarımızın şehir hayatının sunduğu eski sosyalleşme alanlarını yok ettiği hakkında söylenebilirim ama benim açımdan bu sadece bir yazılım özgürlüğü sorunu. İnsani bir düzen sunduğu durumda pekala dijital yaşamın bir parçası olmayı tercih ederdim çünkü zaten o yaşamın öncülerinden biriyim ve neler sunabileceğini gayet iyi biliyorum ve çok özlüyorum. İtirazım insanların yeni sosyallik biçimine değil bunun gerçekleştiği alanın her anı gözetleyen korkunç sermaye tekellerinden oluşan bir distopya olmasında. Bu yazının tam olarak konusu da bu; distopya.

Fiziki yaşamımızı bu gözetlenen korkunç alanlarda bir miktar dijitalleştirdik. Buna itirazı olan insanlarla Mastadon gibi özgür dijital alanlar oluşturduk ve gözetimin bir parçası olmayı reddederek hayatımızda deneyimleyebileceğimiz pek çok şeyden mahrum kalmayı göze alarak onurlu bir yaşam sürebiliyoruz. Toplumun tam bir parçası olamıyor ve anlık iletişimin çağdaş faydalarından tam olarak yararlanamıyor olsak da yeşil elbiseli kadını ve küçücük bir anda kendimiz için yarattığımız anıyı kimse elimizden alamaz değil mi? Bu konuda yanıldığımı fark etmem sadece 2 duraklık zaman aldı.

Dijital hayatınızın hakimiyetini elinize almak için feda edecekleriniz çok önemli şeyler olsa da hayati sayılmaz. Peki fiziki hayatınızı ele almak için ne kadar fedakarlık yapabilirsiniz? Bir senelik maske zorunluluğu tüm dünyayı çıldırma noktasına getirdi ve bir gramlık plastik kumaşlardan anayasal tartışmalar doğurdu. Peki tüm kamu alanlardında sınırsız bir şekilde gözetlenip, fişlenip incelendiğiniz gerçeği ile yaşamak zorunda olsanız bu durumla başa çıkmak için ne kadar fedakarlık yapabilirsiniz? Bunlar retorik sorular değil benim gözümde çünkü yakın zamanda İstanbul Büyük Şehir belediyesinin toplu taşıma araçlarında neredeyse karış ara ile dizdiği kameralarda yüz tanıma sistemleri üzerinden gözetim yaptığı ve bu bilgileri analiz ederek sakladığını öğrendim. Şaşırtıcı olmadı keza bu kadar kameranın doğal uzantısı bilgisayar destekli gözetlemenin de üzerine yerleşmesi idi fakat bir şeyi neredeyse kesin olsa dahi tahmin etmekle bilmek arasındaki fark şaşırtıcı. Mahremiyet üzerine genel safsataları, “kim seni neden izlesin” aptallığını burada tartışmayacağım. Bir gün sonuçları ile herkese malum olacak şayet gidişat değişmezse.

Soru şurada. Şayet bu tip bir gözetimle mücadele etmek istersem alacağım tedbirlerin, hızla insani ilişkilerin terk ettiğim dijital alanlara kaydığı bir dünyada kalan zerre miktardaki fiziki insan temasını da katledeceği gerçeği ile yaşayabilir miyim? Dijital gözetimden kaçmak istiyorsanız hesap açmazsınız, yüz tanıma sistemlerinden kaçmak istiyorsanız sizi siz yapan en insani görüntünüzü, yüzünüzü saklarsınız. Düşünüyorum ki; şayet yüzü maskeli olarak metro vagonunda yeşil elbiseli kadınla aynı deneyimi yaşar mıydık? Konuşmaya başlasak bile aynı sıcak insan ilgisini soğuk plastik maskelerin ardından deneyimleyebilir miydik? Sanırım cevap hayır olacaktır.

Nihayetinde fiziki dünyayı işgal eden gözetimci dijital alanların ürettiği imkanlar giderek geriye kalan fiziki dünyayı da kendi imgesinde şekillendirmeye başlıyor. Dijital takipten kaçan herkesi artık fiziki yaşamlarında da takip etmeye başlıyor. Instagram’a erişememeyi ölmeye benzeten insanların arasında bir hayalet olmaktan dümdüz hayalet avcılarından kaçtığımız bir dünyaya doğru ilerliyoruz. Teslim olup, otoriter düzenin sıcak kollarında telefonunuzun ekranından damarlarınıza akan tatlı endorfinin tadını çıkarabilirsiniz elbette. Kalanlar için mücadele kızışıyor ve yalnızlaşıyor.

Panasonic Toughbook CF-U1 ve GNU/Linux

Mon, 05 Sep 2022 23:53:21 +0300

Bu minik bilgisayar kanımca üretilmiş en ikonik UMPC adayları arasında sayılır. Panasonic’in meraklıları tarafından gayet iyi bilinen dayanıklı bilgisayar modelleri olan Toughbook serisinin en küçük parçası. 2014 Yılında piyasadan çekildiğinde $1400 gibi bir fiyata satılan bu cihazı artık çok uygun fiyatlara almak mümkün. Sadece endüstriyel tasarım çizgisini takdir etmek için bile bu paraya değer.

Bir saha bilgisayarı olması için tasarlandığından CF-U1 tek çekirdekli Intel Atom işlemcisiyle kimi uygulamalar için fazlasıyla güçsüz sayılır. Dokunmatik ekranın ve kısıtlı portun sınırlayıcılığı da düşünüldüğünde minik bir x86 bilgisayarın varlığının önemli olacağı alanlar dışında pek işlevsiz kalacağı görülebilir. Benim fikrim bu bilgisayar ile sahada dijital kısadalga amatör telsiz çalışmalarımı yapabilmek ve Openstreetmap haritalama işlerinde sahada kullanabilmek idi. Bunun için zavallı bilgisayarı Windows’un ağır pençelerinden kurtarıp hafifletmek gerekiyordu ve bunu yapabilmek için harcadığım zamanı başkalarının da harcamaması için deneyimlerimi paylaşmaya karar verdim.

Distro seçimi ve kurulum

Öncelikle Windows’un yerini alması için bir distro seçmeniz gerekecek. Bu bakımdan tercihleriniz yakın zamanda i386 mimarisini terk etmeye başlayan çok öngörülü(!) topluluklar nedeni ile kısıtlı. Aynı zamanda cihazın grafik kapasitesinin düşüklüğü ile sınırlandığınızdan hafif bir masaüstü ortamına sahip bir distro en etkili seçenek olacaktır. Pek çok distroyu denedim ve şayet full cyberdeck deneyimi yaşamak için terminal üzerinde yaşamayacaksanız Mint dağıtımını XFCE masaüstü ortamı ile kesinlikle önerebilirim.

Kurulumu faresiz gerçekleştirmek mümkün ama yine de kurulum için bir fare bulundurmayı tercih edebilirsiniz keza ekran kalibrasyonu bozuk olacağından pek bir fayda sağlamıyor. Aynı zamanda ekranın çalışması için FN-F2 tuş kombinasyonu ile açılışta gireceğiniz Bios ayarlarından dokunmatik ekran seçeneğini Auto yerine Touchscreen moduna almanız gerekli.

Kurulum sırasında cihazınızı internete bağlayıp özgür olmayan yazılımları kur seçeneğini sevgili Intel’in dandik WiFi kartı için seçmeniz gerekli. Aksi taktide yüksek olasılıkla cihazınız kurulum sonrası kart ile sorun yaşayacaktır.

Ekran kalibrasyonu

Kurulum sonrası ilk fark edeceğiniz sorun dokunmatik ekranın hiç de iyi çalışmadığı olacaktır. Bu sorunu aşmak için biraz emek harcamanız gerekecek. Öncelikle gerekli paketleri aşağıdaki komutu bir terminal ekranına yazarak kurun:

sudo apt-get install xinput xinput-calibrator libevdev-dev libevdev-tools xserver-xorg-input-evdev

Kurulumun tamamlanması ardından kaleminizi hazırlayıp xinput_calibrator komutunu çalıştırın ve ekranda çıkan noktalara dikkatli bir şekilde tıklayın. Bu işlemi birkaç kere tekrarlamanızı öneriyorum. Keza ilk kalibrasyondan sonra ikinci ve üçüncü çok daha doğru yapılabiliyor. Sonuçtan memnun kaldıktan sonra terminalin size aşağıdaki gibi bir çıktı vermesi gerekli:

Section "InputClass"
        Identifier      "calibration"
        MatchProduct    "Fujitsu Component USB Touch Panel"
        Option  "Calibration"   "419 15427 1952 15503"
        Option  "SwapAxes"      "0"
EndSection

Kalibrasyon anında etkili olacaktır fakat bilgisayarı kapatmanız durumunda eski duruma geri dönecektir. Bu sebepten terminale gelen çıktıyı seçip kopyalayarak aşağıaki yapılandırma dosyasına yazmanız gerekli. Bunun için dilediğiniz metin editörünü kullanabilirsiniz:

sudo nano /etc/X11/xorg.conf.d/99-calibration.conf

Sağ tık

CF-U1’in bir faresi olmadığından bir sağ tık seçeneği de fiziken bulunmuyor. Zamanının diğer tabletleri gibi ekrana uzunca basıldığında bunu sağ tık olarak algılaması gerekiyor. Doğal olarak bu seçeneği de elle oluşturmamız şart. Bunun için yine X11 yapılandırmasına başvuracağız. Aşağıdaki komut ile xorg.conf.d dizininde yeni bir dizin oluşturun:

sudo nano /etc/X11/xorg.conf.d/90-xorg.conf

Ardından aşağıdaki metni dosyaya yapıştırarak kaydedin.

Section "InputClass"
   Identifier "calibration"
   Driver "evdev"
   MatchProduct "Fujitsu Component USB Touch Panel"

   Option "EmulateThirdButton" "1"
   Option "EmulateThirdButtonTimeout" "500"
   Option "EmulateThirdButtonMoveThreshold" "60"
EndSection

Burada EmulateThirdButtonTimeout sağ tık elde etmeniz için gereken süreyi EmulateThirdButtonMoveThreshold değeri de sağ tık’ın zaman aşımına uğramadan önce diğer girdilerin gözardı edileceği süreyi belirtiyor. Ben bu sayıları yeterli buldum fakat kullanım alışkanlıklarınıza göre dilediğiniz gibi değiştirerek deney yapabilirsiniz.

Özel düğmeler

Özel düğmeler GNU/Linux kurulumu ile birlikte çalışmıyor görünseler de aslında sadece bir ayar sorunundan ibaret durum. Düğmeler çekirdek tarafından algılansa da söz konusu işaretin işletim sistemi tarafından bir düğmeye haritalanması gerekiyor. Bunu elle yapmanız gerekecek. Öncelikle tuşlarınızın event kodunu öğrenmek için evtest paketini kurup aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo evtest

No device specified, trying to scan all of /dev/input/event*
Available devices:
/dev/input/event0:	Power Button
/dev/input/event1:	AT Translated Set 2 keyboard
/dev/input/event2:	Fujitsu Component USB Touch Panel
/dev/input/event3:	Video Bus
/dev/input/event4:	Panasonic Laptop Support
/dev/input/event5:	HDA Intel MID Mic
/dev/input/event6:	HDA Intel MID Headphone
Select the device event number [0-6]:

Karşınıza çıkan seçeneklerden AT Translated Set 2 keyboard yani 1 numara seçmeniz gereken aygıt. 1’e basıp enter tuşu ile ilerleyin. Test aşamasına geçtiğinizde ekrandaki tuşlara basarak hepsinin kodunu bir kenara not edin. Aşağıdaki örnek yukarı tuşunun değerinin 69 olduğunu göstermekte.

Event: time 1662403484.973106, type 4 (EV_MSC), code 4 (MSC_SCAN), value 69
Event: time 1662403484.973106, type 1 (EV_KEY), code 104 (KEY_PAGEUP), value 1
Event: time 1662403484.973106, -------------- SYN_REPORT ------------
Event: time 1662403485.064304, type 4 (EV_MSC), code 4 (MSC_SCAN), value 69
Event: time 1662403485.064304, type 1 (EV_KEY), code 104 (KEY_PAGEUP), value 0
Event: time 1662403485.064304, -------------- SYN_REPORT ------------

Tüm tuşları tespit ettikten sonra bunları hangi fiziki tuşlara atayacağınıza karar vermeniz gerekli. Benim bu konudaki tercihim “App” tuşlarını olmayan fonksiyon tuşlarına atamak ve ok düğmelerini “scroll” olarak belirlemek oldu. Bu konuda tercih tamamen size ait. Dilediğiniz fonksiyonu bu tuşlara verebilirsiniz. Bunun için aşağıdaki komut ile yeni bir dosya oluşturmanız gerekli:

sudo nano /etc/udev/hwdb.d/90-americanmegatrendsInc.-CF-U1AQBQFNK.hwdb

Bunun ardından aşağıdaki metni aynen kopyalayabilirsiniz.

evdev:name:AT Translated Set 2 keyboard:*
#App 1 
 KEYBOARD_KEY_65=f13
#App 2
 KEYBOARD_KEY_66=f14
#App 3
 KEYBOARD_KEY_67=f15
#App 4
 KEYBOARD_KEY_68=f16
#UP
 KEYBOARD_KEY_69=pageup
#DOWN
 KEYBOARD_KEY_6a=pagedown
#Zoom in
 KEYBOARD_KEY_6b=f17
#Zoom out
 KEYBOARD_KEY_6c=f18

NOT: Her keyboard ile başlayan satırın başında bir boşluk bulunduğuna dikkat edin. Bu ayrıntıyı kaçırdığım için yaktığım saatlerim size fayda sağlasın.

Yukarıdaki hali ile yapılandırma dosyası “App” tuşlarına f13-16 arasını atamakta ve ok tuşlarına pageup ve pagedown işlevini vermekte. Zoom işlevi ile ne yapacağıma daha karar vermediğimden onlara da jenerik f17 ve f18 ataması yaptım. Bu tuşlara neler atayabileceğiniz kullandığınız çekirdeğin desteklediği karşılıklara bağlı. Farklı işlevler atamak istiyorsanız cat /usr/include/linux/input-event-codes.h komutu ile mümkün olan tuşlara bakabilir ve gerekli değişikliği yapabilirsiniz. Durumdan memnun olduktan sonra değişiklikleri etkinleştirmek için aşağıdaki komutu çalıştırın:

sudo systemd-hwdb update && sudo udevadm trigger

Artık tuşlarınız işletim sisteminde bir şeye karşılık geldiğinden bunları dilediğiniz işlevlere atayabilirsiniz. Mint özelinde bunu Settings > Keyboard > Application shortcuts aracılığı ile yapabilirsiniz. Tek yapmanız gereken Add düğmesine tıklayıp çalıştırmak istediğiniz komut/yazılımı yazıp tamam dedikten sonra karşınıza çıkan bildirimde yeni özel tuşlarınızdan dilediğinize basmak olacaktır.

Suspend sorunu

Ne yazık ki şu anda CF-U1 ile ilgili beni en çok üzen sorun suspend sorunu. GNU/Linux ve olağan kurulumda cihaz uyumayı başarıyor fakat bu uykudan ne yazık ki uyanamıyor. Windows 7 ile bu işlevin gayet iyi çalıştığını bildiğimden olağan ve kimi olağandışı çözümleri çaresizce denedim. Ne yazık ki uyku sorunu tespit etmesi en zor hatalardan bir tanesi. ACPI’nin bu durumda fail olduğuna bir miktar kanaat getirdim keza acpi=off parametresi ile bilgisayarı başlatırsanız feci halde yavaş bir bilgisayar elde etmenin yanı sıra cihazın uyuyamadığına da şahit olabiliyorsunuz. İnternet’in sunduğu her türlü acpi çözümünü denediğim gibi i386 için bulunan en güncel Linux çekirdeğine de elle güncelleme yaptım. Sonuç hiç değişmedi. Bu konuda bir çözüm bulursam yazacağım elbette ama fikri olup da paylaşmak isteyen olursa fazlasıyla memnun olurum.

İnsanlar Yaşamak için Gürültüye Muhtaç

Fri, 01 Apr 2022 02:07:47 +0300

Başlık her ne kadar “click-bait” niteliğinde olsa da aslında bu yazının tam olarak kastetmeye çalıştığı noktanının en net özetini ifade ediyor. Yakın zamanda insanların, insanca yaşamak için mahremiyete ihtiyaç duymasının maddi gerekliliklerinden biri üzerine düşünme fırsatı buldum. Bu o kadar temel bir gereklilik ki; hava, su gibi maddi kaynaklarla kıyaslanabilecek kadar elzem ve tükenebilen bir kaynak: Gürültü. Ses veya ışık gibi toplumun ortak eylemlerinin yarattığı bilgi gürültüsü bahsetmek istediğim.

Bu iddialı ifadeye nasıl vardığımı açıklamak isterim. Ne zaman Claude Shannon’un bilgi teorisine ve entropi kavramına görece yüzeysel bir hakimiyet elde ettim, dünyayı bir daha eskisi gibi görmeyi başaramadım. Neredeyse bilişsel yapıtaşı sayılacak bu kavramı bilen herkes bu durumu yaşıyor mu bilmiyorum lakin çok açıklayıcı ve kimi zaman korkutucu bir araç olduğu kesin. Şayet bilgi ile hayatını karartmak isteyen biri var ise bu konuyu hararetle tavsiye ederim. Evren asla tekrar eskisi gibi olmuyor. Profesyonel yaşamım dahil güvenlik ile uğraşınca hali ile her olağan şey bir anda entropi sorunu haline geliyor.

!!!Spoiler Alert!!!

You are being watched. The government has a secret system, a machine that spies on you every hour of every day.

Şayet bu konuya ilginiz bu noktaya kadar okumanıza yetti ve Person of of Interest dizisini izlemediyseniz ilk iş buna zaman ayırmanızı öneririm. Çığır açan bir yapım olmasa da 10 yıl sonra içinde bulunduğumuz dünyanın kehanete varacak derece bir benzerini izlemek ilginç bir deneyim sayılır. Yakın zamanda diziyi tekrar izleme kararı alınca 10 sene öncekinden farklı şeyleri tespit etme imkanım oldu. Basitçe dizi ABD hükümetinin herkesi ve her şeyi izleyen gizli bir sistemini ve yaratıcısının devletin ilgisiz bulduğu suçlarla kişisel polisiye hikayesini anlatıyor. 11 Eylül saldırısının ardından ortaya çıkan bu sistem yaratıcısının ahlaki/siyasi tercihleri itibari ile sadece incelemek üzere “ilgili kişilerin” kimlik numaralarını veriyor. Hali ile amaçlandığının dışında bir şekilde kullanılmasına imkan bulunmuyor. Genel olarak dizi polisiye maceralar ile insanlığın arasına bir makina tanrı karıştırmanın ahlaki tartışmaları arasında geçiyor. Elbette tanrı bir kere yaratılabilince tekrar yaratılmasına da engel kalmıyor.

The numbers never stop coming, Mr. Reese.

Dizinin ilerleyen bölümlerinde sevgili makinemize, teknik ve ahlaki sınırları olmayan rakip bir makine rakip oluyor. Sınırsız kaynağı olan idealist eski bir MI5 ajanı tarafından hayata geçirilen rakip makine derhal kahramanlarımızın makinesi ile rekabete giriyor. Her şeyi gören ve izleyen bir tanrının bir rakibin doğuşuna nasıl engel olamadığı biraz bulanık kalsa da kahramanlarımıza son çare olarak bir meclis üyesini öldürmeleri imasında dahi bulunuyor. Kahramanlarımız bunu yapmayı tercih etmediğinden Samaritan devreye giriyor ve tek hedef olarak insanlığı koşulsuz bir şekilde düzeltmeye yönleniyor. Bu düzeltme, hakkında bir süre bilgi topladığı insanlık içindeki sapkın ve düzen bozan kişilerin imhası ile sonuçlanıyor.

Set out to correct the world’s wrongs and you’ll almost certainly end up adding to them. Harold Finch

Burada doğan soru her şeyi gören, duyan ve en kötüsü anlayıp hatırlayabilen bir varlık karşısında bireyin ne yapabileceği veya nasıl var olacağı sorusu. Dizi bu korkunç gerçekliği birkaç bölüm izleyiciye kahramanlarımızın köşe bucak saklanması ile sunsa da teknik büyücülükle hile yaparak Samaritan’a görünmez oluyorlar. Tabii bu olağandışı bir şey yapmayıp kendilerine verilen sahte hayatı tutarlı şekilde yaşamalarına bağlı oluyor. Dizi bu tutarlılık zorunluluğunu keyfi şeklilde bozarak dilediği gibi kullansa da gerçekten böyle bir saldırgana karşı ne yapılabileceği sorusu üzerine düşünmeye değer sanırım.

Günlük hayatımızda bu tip endişeler altında değiliz. Hatta sürekli takip edildiğimize ilişkin gerçekten bir bilgi ortaya çıktığında dahi bunu pek umursamıyoruz gibi görünüyor. Bu zamana kadar bu gerçekliği insanların soyut olgular karşısındaki sefil algılarına ve tembelliklerine vermiş olsam da aslında imkansızlığın verdiği bir boşverme daha anlamlı bir cevap olarak gelmeye başladı. Güvenlik nihilizmi olarak bilinen bu yaklaşım, çözümü olmayan sorunlar karşısında tüm savunma çabalarının terk edilmesini ifade ediyor. Özellikle her yaygın güvenlik açığının ortaya çıktığı durumda ortaya atılan bu yaklaşım ile sürekli bir mücadele gerekiyor. Keza her tür savaşta olduğu gibi karşı tarafın umudunun kırılması ilk başarılmak istenen hedeflerden biri. Lakin dizimizde Samaritan’ın ortaya çıkardığı dünya neredeyse imkansızlık olarak anılacak düzeyde karşı koyulamaz nitelikte. Özellikle üzerine düşünülünce saklanılacak bir yerin kalmaması ne ifade ediyor gerçekten? Ya kalabalığa karışma, sürü ile hareket etme? Dizideki kahramanlarımızın her şeyi gören varlığa karşı yapmaya çalıştıkları tam olarak bu olsa da sihirli imkanları olmadan bunu nasıl başarabilecekleri sorusu cevaplanmaya veya en azından anlaşılmaya değer.

It’is not about winning anymore, it is about survival. Root

Her iki makinenin veya bugün erişimimiz dahilindeki takip sistemlerinin de en önemli becerisi örüntüleri bulabilmeleri. Bunun için yeterli veri sunulduğunda sistem görünürde alakasız olan şeylerin ilişkilerini kurarak bunlardan sonuç çıkarabiliyor. Yapılan çıkarımları anlamlandırma becerisi ise şimdilik dizideki hayali makinelerin gücünde. Bu ilişkilendirme gürültüden sinyali ayırmaktan ibaret. Elbette determinist dünyada gürültü diye bir şeyin olmadığı sadece eksik bilginin var olduğunu düşünürsek aslında makine sadece toplanan verinin entropisini düşürüyor. Bu konuda yakın zamana kadar insanların evrende tekeli söz konusuydu. Bir şeyi gözlemlemek ve bilinçli olarak gözlemleri not alabilmek doğal olarak var olan bir olay değil sadece bilincin getirdiği bir özellik. Homo Sapiens türü çevrelerinden topladıkları verileri anlamlandırarak bilgiyi, elde ettikleri bilgiden çıkardıkları sonuçlarla anlayış oluşturabildikleri ve bunu yeni nesillere aktarabildikleri için bugünkü konuma varabilmiş durumda. Bu hiyerarşi R.L. Ackoff’a ait. İnsanların ve oluşturdukları toplulukların veriyi ile bilgiyi işleme kapasitesi ise sınırlı. Bu sınırı aşmak için yaptığımız bilgisayarlar ise bizi kozmik anlamda gölgede bırakacak kadar iyiye gidiyorlar. En azından verileri işlemek konusunda. Ackoff’un piramidinde varamadıkları nokta elde edilen bilgilerden bir yordam çıkaramamaları. Başka bir deyiş ile örüntüleri anlamlandıramamaları yani aslında hala aptal olmaları. Bu açığı hala insanlar kapatıyor fakat bunun değişmesi sadece bir zaman meselesi. Dizimizdeki makineler tam olarak bunun gerçekleştiği bir zamanı hayal ediyor.

Bu saçmalık gerçekten ne ifade ediyor diye sorarsanız, cevap mahremiyetin var olduğunu düşündüğümüz alan ve zamanların yok olması demek. Şöyle basit bir düşünce oyunu yapalım. Bir yere gideceksiniz ve bu yolculuğu yaptığınızın bilinmesini istemiyorsunuz. Çok güzel! Günümüzde medeniyetin bu imkanı size sağlıyor olması ve bunu kriminalize etmemesi gerekir. Bu amacınızı gerçekleştirmenize engel olan ve bugün için geçerli şeyleri sayalım: kameralar, cep telefonunuzun yaydığı kimlik bilgisi, ulaşım araçlarının takibi, çevrenizdeki insanlar. Bunlardan pekala sakınabilirsiniz. Yüzünüzü gizler telefonunuzu evde bırakır hedefinize yürür ve insanlarla temas etmezseniz tanınmayabilirsiniz. Tabii bu içinde yaşadığınız dünyanın içerdiğini düşündüğünüz gürültüye inancınız ile ilgili. Belki yüzlerce kamera ve göz tarafından izlenecek ve kaydedileceksiniz lakin dikkat çekmezseniz kimse bunlara bakıp bir sonuç çıkarmaya çabalamayacaktır. Hali ile toplumsal gürültünün altında dilediğinizi özgürce gerçekleştirmiş olacaksınız. Lakin her şeyi gören ve anlayan bir makine bu durumun anında sıradışı bir şey olduğunu, yani sizin gürültüye kaybolduğunu düşündüğünüz sinyali anında anlayacaktır. Fark edileceği üzere makine aslında varsaydığımız yaşamın olağan gürültüsünü aslında yok etmiştir. Sessizlikte her şey sinyaldir.

Peki makine ne yapabilir; yüzünüz gizli ve sizi tanımlayan hiç bir şey yok değil mi? Üzerinizdeki kıyafetleri daha önce giydiniz mi? Kendi evinizden mi yola başladınız? Adım hızınız ve aralığınızı değiştirebiliyor musunuz? Gittiğiniz yolu daha önce kullandınız mı? Gittiğiniz yere varıp amacınızı elde ettikten sonra yok olabilecek misiniz? Bu sorular elbette retorik. Gerçek, insanların açıkça alışkanlıklara ve belirli örüntülere bağlı olduğu. Tamamen rast gele bir noktada bir anda belirip göreviniz sonunda toz olup yok olamayacaksanız bu makineden saklanabileceğiniz hiç bir yer yok demektir. Etkin olarak makine tarafından toplumsal gürültü öyle bir seviyeye düşürülmüştür ki herkesin olağan yaşamının yarattığı bu minimal gürültü içinde hareket edip gürültünün aksine bir şey yapmanız mümkün değildir artık. Bu tehdit ile yaşamadığımız için bunu çok düşünmüyoruz ama modern bir metropolde isteyen ve imkanlara sahip biri bir hayali makine dahi olmadan tüm hayatınızı iyi bir yakınlığa kadar takip edebilir. Gerçek hayatımızda şu anda tek eksik olan bunun otomatize edilmesi veya edildiğinin ifşa edilmesi. Yani insanlığın yordam/anlayış tekelinin kırılması.

When the whole world is watched, filed, indexed, numbered, the only way to disappear is to appear, hiding our true identities inside a seemingly ordinary life. You’re not a free man anymore, Harold. You’re just a number. We have to become these people now, and if we don’t, they’ll find us, and they’ll kill us. Root

Bunun ne ifade ettiğini anlamak için aslında tarihte geriye gitmek iyi bir deneme olur. Çok geri gitmeye de gerek yok bu bakımdan. Bugün yetişkin olan insanların bir nesil öncesine gidildiğinde, insanlara ilişkin ne kadar az bilginin kaldığına şaşkınlıkla şahit olabilirsiniz. Bu dönemlerin gürültü eşiği bunu düşürebilecek berim imkanlarının (ör: Makine) ve verinin yokluğunda (ör: modern gözetim toplumu) öyle yüksektir ki belki sadece tanınmadığınız bir yerde bulunmak bile kendinizle ilgili hiç bir şeyi değiştirmeden size toptan yeni bir insan gibi yaşama imkanı sağlayabilir. Bugün o yere gitmek ve gittiğinizi belli etmemek için tek imkanınız yürümek ki bunu kameralara göstermeden yapmanız gerekli. O eski zamanların gürültüsünün üstüne çıkan sinyaller ancak o günün haberleri ve gündemleri olan şeyler olarak bugüne gelebilmiş durumda. Bugün sosyal medyada gündem olan şeylerin sıklığı ve fazlalığını düşünürseniz sihirli bir makine olmadan da kendi elimizle gürültü eşiğini hatrı sayılır derecede aşağı çekmiş durumdayız. Tüm bunları bir çatı altında toplayıp otomatize edersek –FAANG– işte size makine.

Dizide makine insana ilişkin sağduyu ve iyiliği temsil ederken, Samaritan soğuk algoritmaları ve mutlak optimizasyonun katı koşullarını izleyiciye gösteriyordu. Makine türlü kötülüğü ve sapkınlığı bilse de bunu insanlığın bir özeti, özgür iradenin bir cilvesi olarak görürken, samaritan bunun düzeltilebilecek bir sorun olduğu inancındaydı. Bir bakıma samaritan’a hak vermemek elde değil. Dizi de bu bakışı ciddi şekilde savunuyor lakin batı liberalizminin zaferi gerektiğinden, sadece bir adım geriden. Soru şu ki; makine bizi izlerken iyi fakat samaritan bunu yapınca neden kötü oluyor? Aslında buradaki önemli husus ne için izlendiğinizi düşünmeniz ile ilgili. Şayet aileniz sizi uyurken izlerse bundan huzur duyarsınız ama camdan girmiş tanımadığınız birinin aynı şeyi yapması korkunç bir deneyim olabilir. Makineye güveniyor ve samaritan’ın amacının insanlığı insanlıktan çıkarmak olduğuna inanmış olabilirsiniz. Şimdi aynı soruyu sizi izlemek için her şeyi yapan devletler ve şirketler için sormalısınız. Onları aileniz kadar sevip inanıyor musunuz yoksa pencerenizi levye ile kanırtan bir yabancıdan farksızlar mı? Bu sorunun da cevabı çok tartışmalı değil. Sonuçta bir düzeltme yapılmaya karar verildiğinde gürültünün alında kalmak için ne kadar kendinizden fedakarlık edebilirsiniz?

Every leader who ever preached peace did so guarded by armed men. One thing we can agree on: Kill a few people at random, nothing changes. But kill the right people… Greer

İşte bu noktada yazının başlığının göstermek istediği yere varıyoruz. Mesele bir makinenin varlığı veya niyeti değil mesele insanların insan olabilmek için ihtiyaç duydukları gürültü. Şayet her şeyi kaydetmeye, izlemeye devam edersek nasıl değil ne zaman birinin bunları kötüye kullanacağı mesele olacaktır. Güç yozlaştırır ve inanın böyle bir güç, tanrı olmasa bile minik bir Laplas Şeytanı olarak herkesi yoldan çıkarabilir. İnsanca özgür şekilde yaşamak için hayatınızı ne kadar rastgele kılabilirsiniz veya ne kadar benliğinizi kaybedip topluluğa karışabilirsiniz? Bunu yaptığınızda gerçekten özgür olmuş olur musunuz yoksa yine sizi izleyenin istediği mi gerçekleşir? Gerçeklik şu ki bugün dahi dediğimiz koşullarda yaşıyoruz. Aynı algoritmalar size herkesin izlediği şeyleri izletiyor, okutuyor, düşündürüyor. Aynı şirketler size aynı kıyafetleri giydirip, aynı arzuları aşılıyor. Aynı devletler güvenlik ve düzen diye her şeyi kaydedip, takip edip düzene sokuyor. Bu kalıpların dışındaysanız, mesela bir cep telefonu kullanmıyorsanız, kendinizi sadece erkek veya kadın olarak tanımlamıyorsanız, beklenmedik şeylerle ilgileniyorsanız sürekli sinyal verip durursunuz. Sinyalin bekçisi de sürekli olarak size “hayırdır birader, ne iş?” diye sormadan durmaz. Soru çizgiyi toplumsal olarak nerede çekeceğimizde.

No one will question Samaritan because no one will ever know when it has acted. Samaritan has watched this world for a year. It settled on a list of corrections. Corrections that were long overdue. Most of humanity is docile, pliant. It’s only ever a few hundred people who create all of the problems. Samaritan has identified them: The disruptors, the outliers who have problem with authority. And then there’s the disloyal, the grit in the gears. Greer

Distributed Remote Backups with LibreCMC on Budget

Mon, 28 Feb 2022 18:07:51 +0300

There is an always haunting problem of backup plans. Geographic distribution of backups. If you ever planed for a solid backup plan, you probably know the drill. The rule of three: Three copies, 2 different formats, 1 different place. There is also a adage that says only the paranoid survive. So having more of any part of the rule are always welcome with cost. Any addition to your backup structure costs you your personal time, computing power and money in different forms.

If you have relatively unlimited resources, good for you. You can muster all your resources and blast your way to your goal with it. For most people backups are so daunting they don’t even bother further than uploading their, sometimes most private information, to non-free storage services where they are screened and used against them including the society. This option is most of the time appears OK besides silently enslaving it’s users to hostile faceless companies and sometimes end up in total disaster when their account gets locked/deleted without a reason and appeal possibility.One can only discover once they do not own their own data, once they do it is most probably already too late.

Probably any slightly technical minded reader will suggest a nextcloud instance spun on a VPS at this moment. While it is a good replacement to shit-company owned, gratis file hosting, rented VPS is still someone else’s computer. You still can loose your access to your data without your involvement and also you are puting your eggs in the same basket where most other people put theirs too. Baskets are flammable. Also these VPSs are way too expensive to just backup occasional data or keep TB worth of them. Most people’s will and perceived requirement does not warrant such expense.

OK, one might point out the possibility of just manually syncing data to a medium and sending it out to somewhere they deemed safe. While this is quite a good solution not if best in some conditions, where it fails is the labor intensive process. You may burn blu-rays and mail them or sync hard drives time to time from different locations. First you have to keep track of which data is where, second you need to manage the data delivery physically -everytime- and third keep a schedule and enthusiasm to do all that chore frequently. If your data is static, i.e long term cryptographic material, that is totally fine and robust method but besides those conditions you will run out of mental energy to keep up.

The Box

While making a very, very complicated backup plan I arrived to the conclusion of a need for remote off-site backup system that will be placed strategical trusted locations where I have relatively unrestricted physical access. It needed to be able to work over regular consumer network, low powered, cheap and secure. This way, delivery and management of very security sensitive and high frequency data can be distributed in the background without even disturbing my mind or my fellow’s who hosts my box.

Most of us right away would think about RaspberryPi or any other single board computer for this task. While their plan is excellent with most parameters except cost. These little boards which started their way to be affordable computers are not very affordable anymore. They are still cheap but sometimes buying 2010 era netbook is cheaper and least they come with screens a battery. When SBC’s out of the window, there is still capable consumer devices that we all have collecting dust in some box in backroom. Routers! They are small embedded devices which are capable of connectivity and includes most GNU tools. Welcome to free world of LibreCMC

Plan is simple. To create a plug and play backup box;

Find the cheapest LibreCMC supported router which has enough resource
Flash it with LibreCMC
Get it connected to The Internet somewhere safe
Communicate with it, somehow?
Backup to it regularly
Encrypt everything

Modern Internet infrastructure sucks. Having a regular consumer connection means you are behind a NAT and whatever you are hosting will not be reachable. Without NAT obstructing the way, this project, along with many other, would be much more easier. Sadly we are not there yet and current states of IPv6 looks there is still some time. While hosting a server from home can warrant the cost of an static IP, probably it is not possible for your friend to bear that cost for your small project. So a NAT traversal is required. This capability also able your boxes to work anywere in the world with a simple Wlan connection. For this purpose I used my own self hosted server as an SSH proxy. Including that, shopping list for this project is below:

A LibreCMC/Openwrt router (TP-Link TL-WR842ND)
A USB storage (Any flash storage or external HDD)
Publicly available server

Plan is like this:

┌──────────────────┐                    ┌─────────────────┐
│                  │SSH Reverse Tunnel  │                 │
│ LibreCMC Router  ├──────────────────► │  Proxy Server   │
│                  │      Port 22       │  ─────┬───────  │
└──────────────────┘                    │       │         │
                                        │       ▼         │
┌──────────────────┐                    │  Localhost 2222 │
│                  │       SSH/SCP      │ ─────────────── │
│ Backup Source    ├──────────────────► │                 │
│                  │      Port 2222     │                 │
└──────────────────┘                    └─────────────────┘

Let’s Start

Flash your router with your choice of firmware. I chose LibreCMC for being a free software project. There is limited devices that is supported. I tried MR3020 and it was evident that hardware won’t cut it. I had a TP-Link TL-WR842ND lying around from our Freifunk Istanbul project and probably that is least can be used for this project.
When your router boot up stick your storage which is pre-formated to ext4 into an USB port and follow Openwrt’s excelent guide to get it working. The only thing that I made different is the mount point of the storage device. The thing is that SCP refused to write to any other directory other than /root. That problem is circumvented by changing it’s mount point under /root. To do that, one need to edit /etc/config/fstab and change fstab.@mount[0].target='/mnt/sda1' with fstab.@mount[0].target='/root/<choice of folder name>'.
After setting up storage follow Jeff Geerling’s wonderful guide for raspberry and prepare your SSH prox and setup router for SSH. Just omit autossh for persistent tunnel since another software will be used for that purpose.

Some notes:

Do not encrypt SSH private key of the router. There is no secure way to keep the encryption key and a reboot will lock you out.
Put your SSH public keys to router’s /home/<user>/.ssh/authorized_keys file to be able to SSH into the device
Create a separate user for SSH authentication on the server. I named my new user uncreatively sshtunnel.
For obvious security reasons I did not like the idea of having anyone who gets to one of my routers to be able to SSH into my server. I disabled shell access to my ssh user by usermod -s /sbin/nologin <account name>.
It is good practice to use a domain address for ssh relay server in case it’s IP changes. A quick DNS change can fix remote devices connection.
If you do keep your proxy server behind a firewall just remember to forward 2222 inbound port to servers internal 2222 port.

SSH Tunnel is a persistent SSH reverse proxy software found in LibreCMC/Openwrt repo’s. Just install it through web interface or from command line with opkg update && opkg install sshtunnel after that edit /etc/config/sshtunnel file and follow Openwrt’s guide for ssh tunnel. You need an tunnelR setup and put your servers information. As an example of my config file looks like this:

config server sshrelay
	option user			sshtunnel
	option hostname			backup.alperatmaca.com.tr
	option port			22
#	option retrydelay		1	
#	option CheckHostIP		yes
#	option Compression		no
#	option CompressionLevel		6
#	option IdentityFile		~/.ssh/id_rsa
#	option LogLevel			INFO
#	option PKCS11Provider		/lib/pteidpkcs11.so
#	option ServerAliveCountMax	3
#	option ServerAliveInterval	0
#	option StrictHostKeyChecking	accept-new
#	option TCPKeepAlive		yes
#	option VerifyHostKeyDNS		yes

# tunnelR(emote) - when the connection will be initiated to the R(emote) endpoint at
# remoteaddress:remoteport and then forwarded to localaddress:localport
#
config tunnelR http
	option server		sshrelay
	option remoteaddress	*
	option remoteport	2222
	option localaddress	127.0.0.1
	option localport	22

When you reach at this point, you should have your router getting a persistent reverse SSH connection to your server and you should be able to SSH into router by SSH’ to your proxy server by ssh -p 2222 <user>@my-vps-hostname-or-ip. When you achieved this you can simply send your router anywhere in the world where an internet connection available and you will be able to SSH into the router.

Welcome to the Machine

At this point you have a remote machine with storage ready to SSH into. There are several methods to copy files and run backup operations on this system.

SCP: The first protocol that comes to mind when file transfer operations are in question with SSH. SCP can be used manually to copy contents of directories, scripted into a cronjob or used in conjunction with a backup tool such as Duplicity.
SFTP: This is another obvious option. I am not familiar with it so it is up to you to experiment with.
SSHFS: Like many other remote file systems, one can mount remote points with SSH and Fuse. This will create a local mount point where any kind of file operations can be done. If a protocol agnostic system needed this method can be advantageous. The down side is fuse can be tricky some times and can cause issues as a transfer layer. Had my past with it so I skipped this option too.

Security

Security is another topic. Maybe you trust your friends not to look at what’s on the drive and reasonably sure that those devices will never be stolen or get to the wrong hands. Perhaps your threat model does not warrant burden of encryption for your funny cat videos. In those cases you may simply copy your files and be with it. Transport of the files are protected by SSH’s encryption but at rest your files will be unencrypted. There is two ways to handle this with common tools. Either utilize a file base encryption such as GPG to every file either manually or automatically or mount the remote filesystem and use a file system based encryption such as Gocrypt. My prefered way is utilize GPG encryption with scheduled incremental backups with duplicity.

duplicity incr --verbosity=5 --asynchronous-upload --encrypt-key=<GPG key fingerprint> --full-if-older-than 60D <local directory to backup> scp://root@<routers address>

Besides encrypting your data physical security is also needs to be considered. While it is probably best to keep the whole router and drive where least access is, this plan does not give you much playing room since you will be crashing someone else’s living space. It is probably possible to lock everything in a lightweight safe and tamper evidently lock it. The problem with this approach is that there is not much relative security gained by this huge investment. One can argue the posibility of gaining private SSH key or alter the operating system of the device. Both has very limited uses for an attack if you plan carefully. Especially if you limit your sshtunnel user and perhaps limit IP’s. Unless you are storing unencrypted data on these devices probably altering the firmware won’t do anything. So probably glitter painting of seams and USB hub and GPG signed photographs of them would be sufficient.

Speed

This is yet another limitation of the system. Where we are going, we don’t need gbps networking. Most of residential connections are usually 35 mbps at max. While this is highest limiting factor, the low powered device and cryptographic operations it needs to do while SCP is running where everything hit bottleneck. I did not made a empirical calculation but 50MB worth of files backed up with Duplicity around 5-7 minute. Which also includes file indexing and encryption on local machine(a measly Lenova x200). Probably it is fast enough for my needs but if you try to shove GB’s worth of data at once you probably have to keep your machine running for a while and also have to explain your friend why their DRM infested streaming service does not work.

Some rough measurements are below. To mimic distance host machine is connected to a VPN in Europe:

Default settings

0de35bc9-047b-480d-be42-e3dfa709ab41.jpg	100%  374KB 137.8KB/s   00:02    
100000000000015900000159FFC173995786A674.png	100% 1293     9.0KB/s   00:00    
1000.jpg					100%  277KB 141.9KB/s   00:01    
1039609_10151746757217125_139219092_o.jpg	100%  479KB 142.2KB/s   00:03    
425205193_127566.jpg				100%  163KB 128.4KB/s   00:01    
75e17b05-aabf-470f-8dd4-e7384974c4ec.jpg	100%  203KB 139.5KB/s   00:01    
8605eb546066fd2b.jpeg				100%   53KB 112.5KB/s   00:00    
absolutely_anti-freedom.xcf			100% 1515KB 128.7KB/s   00:11    
ssss.png					100%  552KB 143.1KB/s   00:03    
yyyyyy.odt					100% 2867KB 148.7KB/s   00:19

aes128-ctr chipher

0de35bc9-047b-480d-be42-e3dfa709ab41.jpg	100%  374KB 138.2KB/s   00:02    
100000000000015900000159FFC173995786A674.png	100% 1293     9.0KB/s   00:00    
1000.jpg					100%  277KB 142.5KB/s   00:01    
1039609_10151746757217125_139219092_o.jpg	100%  479KB 142.4KB/s   00:03    
425205193_127566.jpg				100%  163KB 128.7KB/s   00:01    
75e17b05-aabf-470f-8dd4-e7384974c4ec.jpg	100%  203KB 141.0KB/s   00:01    
8605eb546066fd2b.jpeg				100%   53KB 112.4KB/s   00:00    
absolutely_anti-freedom.xcf			100% 1515KB 148.2KB/s   00:10    
ssss.png					100%  552KB 143.0KB/s   00:03    
yyyyyy.odt					100% 2867KB 150.9KB/s   00:18

With compression

0de35bc9-047b-480d-be42-e3dfa709ab41.jpg	100%  374KB 137.8KB/s   00:02    
100000000000015900000159FFC173995786A674.png	100% 1293     8.9KB/s   00:00    
1000.jpg					100%  277KB 142.5KB/s   00:01    
1039609_10151746757217125_139219092_o.jpg	100%  479KB 142.6KB/s   00:03    
425205193_127566.jpg				100%  163KB 132.1KB/s   00:01    
75e17b05-aabf-470f-8dd4-e7384974c4ec.jpg	100%  203KB 140.9KB/s   00:01    
8605eb546066fd2b.jpeg				100%   53KB 111.4KB/s   00:00    
absolutely_anti-freedom.xcf			100% 1515KB 146.9KB/s   00:10    
ssss.png					100%  552KB 148.3KB/s   00:03    
yyyyyy.odt					100% 2867KB 149.4KB/s   00:19

Direct network connection

0de35bc9-047b-480d-be42-e3dfa709ab41.jpg	100%  374KB   1.3MB/s   00:00    
100000000000015900000159FFC173995786A674.png	100% 1293   462.6KB/s   00:00    
1000.jpg					100%  277KB   1.3MB/s   00:00    
1039609_10151746757217125_139219092_o.jpg	100%  479KB   1.3MB/s   00:00    
425205193_127566.jpg				100%  163KB   1.3MB/s   00:00    
75e17b05-aabf-470f-8dd4-e7384974c4ec.jpg	100%  203KB   1.3MB/s   00:00    
8605eb546066fd2b.jpeg				100%   53KB   1.3MB/s   00:00    
absolutely_anti-freedom.xcf			100% 1515KB   1.3MB/s   00:01    
ssss.png					100%  552KB   1.3MB/s   00:00    
yyyyyy.odt					100% 2867KB   1.3MB/s   00:02

Without VPN on the same wlan 100/10mbps fiber

0de35bc9-047b-480d-be42-e3dfa709ab41.jpg	100%  374KB 760.8KB/s   00:00    
100000000000015900000159FFC173995786A674.png	100% 1293   271.2KB/s   00:00    
1000.jpg					100%  277KB 768.1KB/s   00:00    
1039609_10151746757217125_139219092_o.jpg	100%  479KB 759.1KB/s   00:00    
425205193_127566.jpg				100%  163KB 748.6KB/s   00:00    
75e17b05-aabf-470f-8dd4-e7384974c4ec.jpg	100%  203KB 747.3KB/s   00:00    
8605eb546066fd2b.jpeg				100%   53KB 749.8KB/s   00:00    
absolutely_anti-freedom.xcf			100% 1515KB 739.3KB/s   00:02    
ssss.png					100%  552KB 770.5KB/s   00:00    
yyyyyy.odt					100% 2867KB 750.3KB/s   00:03

Final Thoughts

While everything can be encrypted an attacker still can delete your files or destroy your devices if they can get physical access. This is inevitable and it is why you have multiple backups.
The system reduces your anonymity and give away the structure of your backup distribution with some hint of your social circles. If someone is determined to destroy your data, a discreet location is highly advised. Hiding these devices behind a VPN or TOR is computationally not feasible without significantly upgrading them.
Related to signaling your social graph, a capable attacker who can monitor whole network can trace your friends and run rubber-hose cryptanalysis on them. If you will keep anything warrants such worry, probably doing something else or warn your friends about this possibility is a good choice.
It is still fragile duct taped system. A lot to maintain and far away from being simple. Cheap hardwares are being cheap can give up the ghost unexpectedly. You may lock your self out and most probably your friend cannot do much besides ineffectively restarting your box. A software update can ruin it all. This system looks like require some maintenance but time will tell.

Making filament out of PET bottles and things they did not tell you about

Mon, 28 Feb 2022 18:07:51 +0300

While this will be my first 3D printing related blog post, anybody remotely got into my life last year would know that I AM into 3D printing bussiness lately and LOVING IT. I became quite an avengelist of this technology lately. While I was always a hacker it transformed the way I make stuff. Things that priviously too tedious or require special tooling to manufacture became trivial. It is like magic box that realized what you think. I wonder why I did not get one even when I was interested in this tech back in 2010’s.

This post is not about 3D printing. I don’t think there is anything left to write about this topic.

Recreator project

Limited Storage, Maximum Freedom

Sat, 20 Nov 2021 17:03:04 +0300

When my freshly installed Nextcloud instance asked me how I would describe my poor system’s welcoming page, slogan was obvious.

Proudly self hosted on Libre Hardware - Limited storage, maximum freedom.

The slogan explains it all. “Limited storage” as all I could score was a 750GB spinning rust in hopes that I can resurrect old discarded hardware with a new purpose for use. New purpose was being working proof of computational liberation, hence the “maximum freedom”.

Did I need a self hosted online storage and a static web hosting? No, not really. As someone who has relatively exeptional computational resources for such needs, I could easily host what I need on some spare metal or simply could have used the services that I have already access to. Still the idea of self reliance and swag that comes with having some blinkemlicht in an mysterious box in your living space lured me into this adventure but most of all doing what I preach is what motivated me. As a free software activist and a member of leading association in the country I talk too much about self hosting, federation and bright liberated future of humankind through computational freedom. If I am going to softly blame people for not taking control of their digital life, I as might show an example. So my adventure of self hosting on libre system started.

Ofcource this was not an easy journey. There were some goals that I personally liked the system would meet in the end:

As much as free software possible for freedom,
Least new parts as necessary for ecology,
Low maintenance for peace of mind,
Low noise for sanity,

Did I met those criteria? No, not that easily.

A friend of mine had one Asus GA-G41M board lying around. That solved main problem. Just internally flashed it with Libreboot and that was it. We had one 160GB HDD left from one of our X200 liberation projects. With only 2 cores at 2.2 GHz, 1 GB of ram and 160 GB of storage my new server was almost ready to deploy without spending anything for this purpose. Then I realized I have a small entropy problem.

Things need energy to work and this little machine was not an exempt. In simple terms power supplies suck. They literally suck energy along with your soul at the same time and do not output decent work for it. If you are trying not to drown your system with excess power that is supplied by seemingly always gaming oriented PSU’s, that observation is today’s fact. This system was only drawing 50 W idle and at most can make 200, perhaps. Every low power PSU off the shelf are either cheaply made or old. This meant either buying a brand new PSU with quality component and a silent design or go with old and crappy PSU with terrible specs for modern standards. I stayed true to hackers way and bought a cheap, low power PSU and hack the crap out of it with almost 3 times more expensive fan and a jigsaw. It is silent but not efficient. Besides being still overpowered, it also wastes energy. It is the first thing to be replaced with something fanless and efficient such as PicoPSU if I can get my hand on one.

When everything came together. Next order of business was picking an operating system. This might seem like a straight forward operation but low maintenance requirement of mine demanded some research. From nerdy corners of Mastodon I remembered a project called YunoHost. They aim to make running a self hosted server an easy task for everybody by automatizing processes and providing intuitive web UI. It was a joy to use YunoHost. One can get their machine online in no time with it. I highly recommend anyone who would like to self host popular services to use YunoHost. Just check out their app catalog and follow their documentation. I opted for a regular Ubuntu Server with Linux-Libre setup after a few weeks since I really like to get my hands dirty and there is nothing more intimidating then a simple shell blinking to you. Still I recommend anyone to try out Yunohost for their first hosting adventure. Libreboot also provides the possibility of signed kernel and grub config. This provides a good security for the sistem since it does not allow anything but GPG signed kernel to boot on the system. With some physical restrictions on the system it is way secure then needed.

If you cannot serve anything online you actually do not have a server. This required some squabble with my ISP. At that time the only provider I could get was semi government owned cable company. They had a terrible reputation in the past but apparently they got it a little better since those days. Still they like to see you as an cow to milk. What they provide as an internet connection is tad better than DSL over barbed wire in the end of the first quarter of 21st century. They throttle your bandwidth in prime time and overcharge for, some what necessary, static IP* to extortion level. This delayed my project until again semi government controlled fiber optic connection arrived. I paid cancellation ransom to cable company and switched. This provided me with a stable connection with 100 mbps down and 10 mbps up speeds with static IP. If I had the chance to live 200 meter away I could have had 1 gbps, almost symmetric connection for the same price. Life…

This brought the router problem. My fiber company provided their own router and GPON unit. They are well known for their terrible security, malicious and otherwise. So this router was out of option for freedom and security of my network. I had my trusty Netgear WNDR3800 router flashed with LibreCMC which I had it shield me from cable company for a while. At this moment I would liked it to connect me to the Internet directly. Some fiddling without any clear documentation provided what I want. A connection truly works on libre hardware and software on my part.

At this moment I had a working system with minimalist resources and no place to put. Easy solution would be a regular pc case but I also had plans for placement of network equipment and media storage. So I opted for a cheap 4U wall mount cabinet. It is mounted close to door and neatly stores everything. That space was wasted anyway and provides a cool welcome for visitors. Inside is a mess because of my lack of organizing cables but additional screen gave it +5 charisma points. I even got 2x DDR2 4gb RAM and a salvaged 750GB HDD for it. Even lined it with soundproofing foam. Everything was a go and we were online. Hugo static site generator and very helpful guide to setup it with Nginx from Gideon Wolfe made this site possible and Nextcloud provided the rest of the services needed. Everything was fun, then entropy hit once again!

These old CPU’s are tough to cool. Their stock coolers are akin to loud motorcycles; making more noise than work. Being enclosed in a cheap ventilation challenged rack was not good on components. I tried to use a makeshift duct made out of aluminum foil to exhaust hot air with PSU fan but failed ultimately. I was only caring about CPU temperatures which was floating around 50-55 degree celcius when idle and nothing else. This negligence on my part bit me in the byte. One morning I woke up to an unsettling 404. Motherboard was denying to power up. Up-time is paramount. Full hardware mode engaged and everything troubleshooted; PSU, RAM, HDD. What was left was either CPU or the board it self. I decided to replace the board. It was going to be a social lesson.

Since I had this board gratis, I was not sure about it’s market availability and price. As common sense dictated I could expect a relative abundance and bargain prices for such and old equipment. I was wrong. There was rather high number of boards for sale and their price was ranging between 120-400 (~10-30$) without any reasonable distinction. I was also wrong that I could be able to buy any board anytime since in the following morning of failure 2 of the cheapest out of 6 was already sold in front of my eyes. So I rushed and called the closest person who sells it. The guy had a quite nostalgic shop totally unorganized like I was used to see in my childhood in small neighborhoods. A small chat with the guy revealed the reason why this seemingly worthless +15 year old board was selling like cake. People were equipping them with quadcore CPU’s despite trashing them less then a year to play games. Games!! I was completely blown by the fact that people resorting 15 year old tech for games today. I knew economy wasn’t good but below this point you go computationally Tetris levels. So I grabbed my board and decided to take care of it well this time. A better bigger heat sink is in buying list but a hacked stock Intel cooler with another Be Quiet! fan contact glued to it had to do it while cabinet door left open. All that is left was stick some stickers on it to show the world who is the boss. I only had one Libreboot sticker left so I refrained from using it. If anyone has some extra to share can mail it to me (=

From this point on the project settled to a comfortable status. Reasonably silent, highly operational, low maintenance and least new parts used… There is still room for improvement. As mostly it runs idle, a passive CPU cooler and better PSU can drastically reduce the noise generated by cooling. A SATA SSD storing the operating system and a spun down HDD for mass data storage would curb that constant spinning sounds too. For now these changes will wait for opportunistically grabbing of discarded parts for keeping upcycling promises.

As much as free software
Least new hardware
Low maintenance for peace of mind
Low noise for sanity

For this effort and insanity what I get is upcycled hardware serving mostly better services then their poorly designed SaaS alternatives on someone else’s computer. Static web site is best choice for home publishing if some technical challenge is accepted. Otherwise this decade old hardware can host Wordpress happily with several other services. Provided enough RAM of course. Probably I cannot emphasize enough how wonderful and powerful Nextcloud has become. Besides it’s known storage ability, it also has almost any needed service one can possible require from their personal use. What I choose to use is as following;

Appointments - If one require an automated appointment system for their professional life this cannot be overlooked. It is integrated with calendar app.
Polls - Polling is one thing most organization/person uses propriority and privacy nightmare services. This replaces that easily.
Forms - The same as above. A creative way to use it for dating is quite exotic
Talk - This one is tricky. It provides webRTC video conferencing up to 4 people on low end hardware but I needed a TURN server and installation of it requires some fiddling with command line. It works awesome and any person/organization should have one and let that Zoom crap go. Please!
Cospend - This one is interesting because the last thing came to my mind that I can do with Nextcloud was shared expense management. It works! Use it if you need with your friends on any occasion instead of shady apps from crap store. You may use MoneyBuster for easy access too!
Music - Oh, do you need your whole music archive on the go? Go with Music and use Ultrasonic from F-droid to stream your own music where ever you feel like it.

Am I satisfied with the result? No. Dissatisfaction what drives these kind of projects and I still have ideas to try on this system. For now it saves 2 other close circle friends from using non-libre software and I am happy to provide them. No uptime promises (= If one day it is possible to obtain a free hardware, single board computer I may go with better ecological footprint, the same way Low Tech Magazine went. For now it will blinkenlight it’s existence as a proof for future Free Software and Hardware promises.

Yaratıcılık Kaç Para?

Sat, 20 Nov 2021 17:01:51 +0300

Dolar bu hafta neredeyse 12’yi görecek oldu. Bunun başlıkla ne alakası var diye sorabilirsiniz ve bu sorunuz çok da haklı olacaktır. Varmak isteyeceğim sonuç alım gücünün yaratıcılıkla olan ilişkisini çok somut bir bağlantı ile kurmak.

Doların yeni rekor denemesi yaptığı bir sabah alışkanlık üzerine Hacker News adresinde geziniyordum. Sörf yapmanın artık tek yolu olan bu aracı sayfalara söylenirken bir projenin sayfasına denk geldim. Meshtastic LoRa modülasyonu kullanarak dışmekanlarda GPS ile mesajlaşma kabiliyeti sağlayan ucuz bir donanım projesi. Uzun zamandır başka yöntemlerle radyo amatörü ve artık eski bir arama kurtarma gönüllüsü olarak ilgilendiğim bir amacın çok kolay yinelenebilir şekilde gerçekleştirildiğini görmek heyecan verdi. Sonra bu heyecanımın yerini hüzün ve öfke aldı.

Şayet projenin tüm kapsamını denemek veya kullanmak isterseniz $30 değerinde donanımı satın almayı gözden çıkarmanız gerekiyor. Bunun yanı sıra kargosu ve devletin keseceği haracı da göz önüne aldığınızda ~$40 civarında bir masrafa bakıyor olacaksınız. Bu cihazdan en azından iki taneye ihtiyaç olduğu gerçeği altında muhtemelen tüm heyecanınız $100 gibi bir şeye mal olacaktır. Bir an durdum ve bunun 10 sene önce bana hiç bir engel teşkil etmeyeceği fikri aklıma geldi. Elbette o gün ve muhtemelen insanlığın göreceği tüm gelecekte bu fiyatların pahalı olacağı insanlar olacak lakin mesele sadece ve sadece hobi için hiç bir başka getiri beklemeden harcababilecek paranın sınırının çok yukarılara çıkmış olmasında.

Bunun benim için önemi tamamen kişisel gelişimim ile ilgiliydi. Böyle bir projeyi zamanında benim de hayata geçirmişliğim var. Gözümü kırpmadan bir öğrenci olarak şu anda bahsi geçen bütçenin katlarcasını harcayıp gerekli donanımları satın alabilmiş ve sonunda da değeri bilinmeyecek olsa da muhteşem bir araç ortaya çıkarmıştım. Bu sayede mikro işlemcileri tanıyıp elektronik bilgime yeni katkılar yapmış ve elektromanyetizma ile dijital modülasyonlarla ilgili bilgilenmiştim. Bugün hala bu deneyimlerimin çıktılarının bana kattığı değeri kullanıyorum. Şayet o projeyi yapamamış olsaydım bugün var olduğum kişiden daha eksik olacaktım ve gelecekte yapmayı düşlediğim şeylere de aynı eksiklikle bakacaktım. Bu korktuğum şey şu anda yaşanıyor. LoRa teknolojisi ile sadece oynamak istemek için artık pek çoğumuz fazla fakiriz ve çokça insan yeni dünyada edinebilecekleri bu deneyimleri mali sebeplerle yaşayamıyor. Ben görece şanslıyım keza zamanında fırsatım vardı. Ya şimdi zamanı olan insanlar? Kendim için hüzünlüyüm ama onlar adına öfkeliyim.

Coğrafyanın kader olmasının pek çok sebebi olabilir fakat kanımca hiç biri mali alım gücü kadar gözönünde sayılmaz. Yaratıcılık, benim anladığım üzere ilgisiz görünen bilgiler arasındaki örüntüyü keşfedip irfan üretebilme hali, bireysel deneyimlerin kıtlığında gerçekleşemez. İnsanlar denemek, yanılmak ve bunlardan ders çıkarmak zorundalar. Şayet sadece yaşamakla uğraşıyorsanız başka bir şeye fırsatınız yoktur. Yaratıcılık ve yaratma eylemi öğretilemez, teşvik edilemez, aşılanamaz. O yüzden bu ülkedeki yerli ve milli(!) teknoloji geliştirme teşvikleri iğreti kalıp, taklit niteliğini aşabilen hiç bir şey üretemiyor. Yeterince deneyimi olan yaratıcı ve özgür insanların olmadığı bir topluluktan daha fazlası çıkmaz. Yaratıcı ve özgür insanların da temel özelliği kendileri gibi insanları aramalarıdır ki bu da yerli ve milli beyin göçünü çok güzel bir şekilde açıklar. Hiç bir okul laboratuarı, hiç bir teşvik bu çok insani sürecin yerini alamaz.

Bir yerde neden yeni bir şeyler yok diye söylenen herkesin şapkasını önüne koyup yarattıkları bu dünyadaki paylarını düşünmeye davet ediyorum.

VeBununGibi

Thu, 28 Oct 2021 19:52:34 +0300

VeBununGibi eski bir dostum Seçkin Serpil ile kesişen fikirlerimiz ile ortaya çıkmış bir podcast denemesi. Çoğu zaman birlikte yaptığımız sohbetlerimizin kaydığı ekseni takip etmesini planlıyoruz. Her hafta bir kelime ve bu kelimenin çağrışımları konu alınacak. Elbette kelimeler rastgele seçilmiş değil. Bizi ve hayata bakışımızı gösteren şeylerin etrafında çokça konuşup kafa yorduğumuz konuların kesişiminde.

“Ve bunun gibi” diye başladı cümlesi, “bundan öncesi olmasın, sonrası sorgulanmasın.” Ve bunun gibi oldu her şey sorgusuzca. Sonra insan çıkageldi ve sordu: “ve neden bunun gibi?”. Evren karıştı usulca. Entropi düşerken tanrı yaptığı hatayı fark etti ve ekledi; “gereken soruların cevapları burada.”. İnsan ile evren hala uzlaşamamış ki geçen binlerce yılın ardından “VeBununGibi” isminde bir podcast kelime kelime soruların peşinde. Her hafta.

Elbette bu çalışma ile ilgili en büyük sıkıntım günümüzün tüm diğer tüm hizmetleri gibi özgürlük düşmanı platformlardan yayınlanmasının ağ etkisi sebebi ile neredeyse zorunlu olması. Buna yapacak ne yazık ki çok bir şey olmadığından bir duruş olarak her bölümü kendim de yayınlamaya karar verdim. Şayet olursa VeBununGibi’ye buradan ulaşırsanız iyi dinlemeler dilerim.

Hatırlatmak isterim ki; bu site ve altyapısı 15 yıllık bir donanım tarafından tüketiciye sağlanan ortalama bir hat ile sağlanmakta. Şayet beklenen şekilde çalışmaz ve sizi üzerse kızmayın. Yaşlı dostumuz donanım özgürlüğü için elinden geleni yapıyor.

Sezon 1

Başlangıç	29 Ekim 2021
Hem ilk yayın olması hem de kimi zaman evrenin en temel sorunlarına kadar inen bir kavram olarak başlangıç bizim için karar vermesi zor bir kelime olmadı. Evrenin başlangıcından tarihe giden süreçte başlangıcın bizim için anlamı ve değeri üzerine bir sohbet.	Başlangıç
Yazı	5 Kasım 2021
Bir önceki bölümde tarih ve insanlığın başlangıç ve sonları kayda almasından yola çıkınca yazı çok doğal bir devam olarak göründü gözümüze. İnsanın ölümsüzlük çabasının ve sosyal ağlarının en etkili aracı olarak bu bölümde yazı üzerine konuştuk.	Yazı
Bağımlılık	12 Kasım 2021
Yazı konuşulurken sanat üretiminin insanla ilişkisi hakkında bağımlılık benzetmesi yapınca bir sonraki bölümün bağımlılık adına olması çok anlamlı geldi. Bağımlılık doğal olarak çok insan bir özellik olmakla her konuya uzatılabilecek bir başlıktı. Konuşmayı zor bıraktığımız keyifli bir bölüm oldu.	Bağımlılık
İlham	19 Kasım 2021
Gelenek olarak önceki bölümden artan konulara sıra vermemiz dolayısı ile bu bölümde ilham kelimesini konuşmaya karar verdik. Özellikle ilhamın kaynağı ve bunun üreten kişiye olan yansımasının odağında olan konuşmamızdan keyif alacağınızı umarız.	İlham
Arayış	26 Kasım 2021
Bu sefer bölüm tercihimiz öncekilerden de kolay oldu. İlham konu olunca temel tartışmanın ilhamın arayışı olması üzerinden kelimemizi kendiliğinden arayış olarak belirlemiş olduk. Bizim açımızdan keyifli bir sohbet oldu sizin de beğeneceğinizi umarız.	Arayış
Vazgeçmek	04 Aralık 2021
Arayışla birlikte isteklerimizin kaynaklarını tartışırken bunlardan vazgeçebilmenin ihtimalini de düşündük. Bunun üzerine haftanın kelimesi vazgeçmek oldu. Toplumsal bir olgu olarak vazgeçmek eylemi üzerine getirilen kimi zaman mistik beklentileri konuştuk bu hafta.	Vazgeçmek
İrfan	10 Aralık 2021
Vazgeçebilmek ve bununla ilişkilendirilen erdemin bize çağrıştırdığı bir diğer kutsanan erdem olarak arif olma halinin gereği irfan bir sonraki konumuz olarak seçildi. Umarım bizim kadar keyif alırsınız dinlemekten.	İrfan
Bilgi	17 Aralık 2021
Biraz tersten de gitmiş olsak irfan üretiminin temel girdisi olan bilgiden bahsetmek doğal olarak bir sonraki konuya en güçlü adaydı. Çok keyif aldığımız ve üstüne neredeyse bir bölüm daha çekebileceğimiz bir konu oldu. Keyifli dinlemeler dileriz.	Bilgi
Saat	24 Aralık 2021
Somut bir şeyi konu alalım diye düşündüğümüzde bu kelime üzerinde uzlaştık. Fark etmediğimiz ise saat kelimesinin hem bir zaman ölçüsü hem de zamanı ölçen aletin adı olduğu idi.	Saat
Parodi	31 Aralık 2021
Seçkin ile The Matrix filminin yeniden çekilen 4. bölümünü konuşup yere vurmaktan duramadığımız için ani bir kararla filmi en tanımlayan kelimeyi seçmeyi uygun bulduk.	Parodi
Kabul	07 Ocak 2022
Bu bölüm ilk konuğumuzu ağırladık. Kelime tercihini ona bıraktık ve kabul kelimesi yılın ilk bölümünün konusu oldu. Normalden biraz daha uzun süren sohbetimizi keyifli bulmanız dileği ile.	Kabul
Gelişim	14 Ocak 2022
İnsanlığa ve hikayesine dokunmayı pek sevdiğimizden Seçkin’in tavsiyesi ile bu haftanın konusunu gelişim olarak belirledik. Umarım keyifle dinlersiniz.	Gelişim
İnkar	21 Ocak 2022
Kabul ve toplumsal olarak arkasına koyduğumuz anlamlar üzerine konuşmamızdan sonra tam tersi olarak inkarın konu almak istedik. Toplumsal ve bireysel olarak inkarı ve bizim için anlamını konuştuğumuz bölüm bizim için çok keyifli geçti.	İnkar
Vurdumduymaz	28 Ocak 2022
Seçkin’in vurdumduymaz kelimesini ilk önerdiği andaki tartışmamız bunun bir kelime olup olmadığı üstüne oldu. Yanıldığım ortaya çıkınca inkar ile gelen toplumsal bir yansıma olarak vurdumduymazlığı konu almaya karar verdik.	Vurdumduymaz
Liste	4 Şubat 2022
Sanırım düzene ilişkin bir bölüm daha çekmek istedi ki canımız hem somut hem de düzen gibi soyut bir kavramın çevresinde liste kelimesini konu almaya karar verdik bölümümüzde.	Liste
Kalp	11 Şubat 2022
Seçkin hassas bir kelimeyi masaya getirmeyi tercih etti. Aramızdaki bakış farkından maddecilik ile ruhaniyetin kapışmasının konusu olan bölüm umarız sizinde ilginizi çekecektir.	Kalp
Telefon	18 Şubat 2022
Kelime olarak garip bir seçenek olsa da bugünlerde geçmişimiz ile geleceğimiz arasında hayatımızda en köklü değişen cihaz olmakla bunun hayatımıza yansımasını nostaljik bir açıdan görmek istedik.	Telefon
Birlik	25 Şubat 2022
Güncel olarak bir toplulukla yaşanmış bir gerginlikten insan birlikteliğinin zorluğu ve özellikle bu konuda görece başarısız toplumlardaki özel dertlerden bu kelimeye vardık. Umarım siz bu durumun dışındasınızdır.	Birlik
Gibi	4 Mart 2022
Biraz kelime darlığı çekerken yazdığım ama yayınlamaya fırsat bulamadığım bir yazımdaki “ben senin gibi … değilim” başlığından benzerlik kurulumu ve bunun sosyal yansımalarına dalmak üzere gibi kelimesi bir anda ortaya çıktı.	Gibi

UYAP GNU/Linux Kurulumu

Wed, 13 Oct 2021 21:01:34 +0300

Ulusal yargı ağı projesi, kısa ve yaygın adı ile UYAP Türkiye yargısının neredeyse olmadan olmayacağı bir sistem durumunda. 2000’lerin başından itibaren gelişerek yayılan proje nihayetinde bugün ceza ve hukuk yargılamasının tüm aşamalarını kapsayacak şekilde kullanılır hale gelmiş durumda.

Bu kullanım yaygınlığına ve de facto kullanım zorunluluğuna rağmen UYAP ve gerektirdiği akıllı kart ve yazılım kullanımı için GNU/Linux desteği neredeyse yok denecek kadar az durumda. Muhtemelen kimi devlet kurumlarının Debian (Pardus) kullanıyor olmasından dolayı WEB’de kimi gerekli yazılımlar bulunabilse de kurulum ve kullanım yönünden bir döküman bulmak mümkün değil. Bulunan yönergeler ise kimi azimli kullanıcılar tarafından yazılmış ve zamanla eskir durumda.

Öncelikle UYAP ve e-imza çözümlerinin kullandığı sistemlerin ve UYAP’ı kullanmak için sizin bilgisayarlınızda çalıştırmanız gerektiren yazılımların özgür olmadıkları, özgür araçlarla pratik anlam ifade edecek şekilde kullanılamadığını belirtmek gerek. Bu tatsızlıkların yanı sıra bir Microsoft Windows işletim sistemine sahip bilgisayar ve cep telefonu ile telefon numarasına sahip olmadan kullanıma başlamak dahi mümkün değil. Bu bakımdan Türkiye ve dahilindeki mülk yazılım ile cep telefonu zorbalığı UYAP kapsamında da kısmen sürmekte.

UYAP ile GNU/Linux dahilinde çalışabilmek için aşağıdaki sistemlerin kullanılabilir hale getirilmesi gerekli
E-imza sisteminde kullanılan AKİS akıllı kart işletim sistemi kendine has kütüphanesi
UYAP araçlarının kullanmak konusunda israr ettiği eski java kütüphaneleri
Java web application olarak yazılan yazılımların özgür tarayıcılarda çalıştırılması

Gerekli paketlerin kurulumu

Cihazınızda akıllı kart çalıştırmadan önce kimi paketlere ihtiyacınız olacak. Bunun için aşağıdaki paketleri dağıtımınıza uygun komut ile indirip kurabilirsiniz:

Debian: sudo apt-get install libccid pcscd pcsc-tools openjdk-8-jre

RPM: sudo yum install libccid pcscd openjdk-8 openjdk-8-jre

E-imza kurulumu

E-imza 5070 Elektronik İmza Kanunu kapsamında geçerli sayılan elektronik imzalara verilen bir isim. 2048 bit RSA anahtarları üzerine kurulu sistem, son kullanıcıya bir akıllı kart ve okuyucu şeklinde sunulmakta. E-imza Türkiye’de yetkilendirilmiş çeşitli sağlayıcılardan elde edilebilmekte. Avukatlarca en yaygın kullanılanı, Türkiye Barolar Birliği anlaşması ile Türktrust tarafından verilen, kırmızı token olarak bilinen e-imzalardır. Bu imzalar Tubitak AKİS kartları kullanmakta.

Türkturst AKİS Kurulumu

AKİS kartınız ile cihazınızda kriptorafik işlemler yapabilmeniz için gereken kütüphaneyi edinmeniz ve kurulumunu yapmanız gerekli. Bunun için AKİS’e ait Akia yazılımını içeren paketi indirmeniz gerekli. Bunun için aşağıdaki bağlantılardan birini kullanabilirsiniz:

http://kamusm.bilgem.tubitak.gov.tr/islemler/surucu_yukleme_servisi/
http://akiskart.com.tr/tr/destek.html

akis_2.0_amd64.tar Dosyasını elde ettikten sonra bir dizinde bu arşivin içeriğindeki .deb paketini dilediğiniz arşiv yöneticisi ile çıkarın. Dağıtımınızın Debian tabanlı olmamasının bir önemi yok keza amacımız .deb arşivindeki .so uzantılı kütüphaneleri elde etmekte. Bunun için .deb paketini çıkarın ve aşağıdaki dizinden .so dosyalarının bulunduğu dizine gelin.

/akis_2.0_amd64/usr/lib/

Daha sonra ilgili kütüphanelerini dilediğiniz root yetkisine sahip dosya yöneticisi ile veya aşağıdaki komut ile dosyanın bulunduğu dizindeki bir uçbirimden ilgili yere taşıyın:

sudo cp *.so /usr/lib/

Bu aşamadan sonra sistemde akıllı kart okuyucuları cihazınıza ulaşabilecektir. Bunu denetlemek için aşağıdaki komutu kullanabilir ve çıktısında kartınızı gördüğünüzü doğrulayabilirsiniz:

pcsc_scan

Şayet aşağıdaki şekilde bir çıktı görüyor ve içinde kartınıza ilişkin bilgileri görüyorsanız kart okuyucunuz ve kartınız sisteminizde okunabilmekte demektir. Aksi durumda kart okuyucunuzun sürücüsü eksik olması ihtimaline karşı okuyucunuzun GNU/Linux sürücüsünü kurmanızı öneririz.

    Using reader plug’n play mechanism
    Scanning present readers…
    0: Gemalto GemPC Express 00 00

    Tue Nov 3 20:36:51 2020
    Reader 0: ACS ACR39U ICC Reader 01 00
    Event number: 2
    Card state: Card inserted,
    ATR: xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx

    ATR: xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx
    + TS = 3B –> Direct Convention
    + T0 = 9F, Y(1): 1001, K: 15 (historical bytes)
    TA(1) = 96 –> Fi=512, Di=32, 16 cycles/ETU
    250000 bits/s at 4 MHz, fMax for Fi = 5 MHz => 312500 bits/s
    TD(1) = 81 –> Y(i+1) = 1000, Protocol T = 1
    —–
    TD(2) = 31 –> Y(i+1) = 0011, Protocol T = 1
    —–
    TA(3) = FE –> IFSC: 254
    TB(3) = 45 –> Block Waiting Integer: 4 – Character Waiting Integer: 5
    + Historical bytes: xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx
    Category indicator byte: 80 (compact TLV data object)
    Tag: 6, len: 7 (pre-issuing data)
    Data: 55 45 4B 41 45 12 93
    Tag: 3, len: 1 (card service data byte)
    Card service data byte: 80
    – Application selection: by full DF name
    – EF.DIR and EF.ATR access services: by GET RECORD(s) command
    – Card with MF
    Tag: 7, len: 3 (card capabilities)
    Selection methods: B3
    – DF selection by full DF name
    – DF selection by path
    – DF selection by file identifier
    – Record number supported
    – Record identifier supported
    Data coding byte: A1
    – EF of TLV structure supported
    – Behaviour of write functions: proprietary
    – Value ‘FF’ for the first byte of BER-TLV tag fields: invalid
    – Data unit in quartets: 2
    Command chaining, length fields and logical channels: 80
    – Command chaining
    – Logical channel number assignment: No logical channel
    – Maximum number of logical channels: 1
    + TCK = 6B (correct checksum)

    Possibly identified card (using /home/alper/.cache/smartcard_list.txt):
    xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx xx
    AKiS v1.3 on infineon chip

Dilerseniz kartınıza ilişkin bilgileri okuyarak da teyit alabilirsiniz:

pkcs11-tool –module /usr/lib/libakisp11.so –login –list-objects

Using slot 0 with a present token (0x1)
Logging in to “Akis”.
Please enter User PIN:

Pin girmeniz üzerine kart bilgileriniz uçbirime yazdırılacaktır.

UYAP editörünün kurulumu

Uyap editörü için öncelikle aşağıdaki adresden uyap editörünün Debian (Pardus) versiyonunu indirin:

https://rayp.adalet.gov.tr/resimler/2/dosya/uyap-pardus-v5.0.2.zip

Zip arşivini açtıktan sonra içinden çıkan .deb paketini dilediğiniz paket yöneticisi ile kurabilirsiniz. Dilerseniz aşağıdaki komut ile kurulumu gerçekleştirebilirsiniz:

sudo dpkg -i uyapeditor_4.2.9_amd64.deb

Her ne kadar UYAP Editörü için Oracle Java’nın 8. sürümü gibi eski bir sürümünü kurmanız gerektiği iddia edilse de UYAP Editörü OpenJDK ile sorunsuzca çalışabilmekte fakat yine de 8. sürümü konusunda israr etmekte. Sisteminizde öncelik görecek java sürümünü seçmek için aşağıdaki komutu çalıştırın ve karşınıza çıkan ekrandan Openjdk’nın 8. sürümüne karşılık gelen sayıyı seçin:

sudo update-alternatives –config java

There are 3 choices for the alternative java (providing /usr/bin/java).

Selection Path Priority Status
————————————————————
0 /usr/lib/jvm/java-14-openjdk-amd64/bin/java 1411 auto mode
1 /usr/lib/jvm/java-11-openjdk-amd64/bin/java 1111 manual mode
2 /usr/lib/jvm/java-14-openjdk-amd64/bin/java 1411 manual mode
* 3 /usr/lib/jvm/java-8-openjdk-amd64/jre/bin/java 1081 manual mode

    Press <enter> to keep the current choice[*], or type selection number: 3

Bu noktadan sonra UYAP Editörünü dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz. Sistem güncellemelerinize göre bu ayar zaman içinde değişebilir. Bir sorun ile karşılaşırsanız bu ayarı kontrol etmenizde fayda vardır.

E-devlet ile avukat portal girişi

JNLP dosyası ile kurulum

E-devlet ve Avukat Portal’a giriş yapmak için e-imzanız ile tarayıcı ile çalışan yerel bir yazılım aracılığı ile işlem yapmanız gerekmekte. E-devlet giriş için bir .jnlp dosyası sunmakta ve bu java web yazılımı asıl java dosyasını uzak sunucudan çekip cihazınıza kurup çalışabilir hale getirmekte.

Öncelikle E-devlet sayfasına gidip, giriş için gerekli olan paketi indirin:

https://cdn.e-devlet.gov.tr/downloads/e-imza/edevlet-eimza.jnlp

Jnlp dosyalarını çalıştırmak için gereken yazılımı kurun:

Debian: sudo apt-get install icedtea-netx

RPM: sudo yum install icedtea-netx

Jnlp dosyasını çalıştırmak için üstüne çift tıklayabilir veya javaws [jnlp dosyası] komutunu çalıştırabilirsiniz.

Yazılım sizden bir grup şeye güvenip güvenmediğinizi soracaktır. Özgür olmayan bu yazılımlara güvenmekten başka çareniz olmadığından kabul edip devam etmenizin ardından e-imza yazılımı ekrana gelecektir. Aynı zamanda verdiğiniz izinlere bağlı olarak menüye e-imza ismi ile de ekleme yapılmış olacaktır. JAR dosyası ile kurulum

Şayet jnlp dosyası ile bir sorun çekerseniz otomatik yapılan kurulumu elle yapmanız mümkün. Bunun için en kolayı hazırladığımız betiği çalıştırabilirsiniz.

Aşağıdaki betiği bir dosyaya kaydedip çalıştırabilir veya komutları tek tek sırası ile uçbirimde çalıştırabilirsiniz. Betiği hazır indirmek isterseniz burayı tıklayın.

#!/bin/bash

mkdir $HOME/.eimza && cd $HOME/.eimza

wget https://static.turkiye.gov.tr/downloads/e-imza/elektronik-imza.jar
wget https://static.turkiye.gov.tr/downloads/e-imza/e-imza-icon64.png

touch eimza.sh

echo -e “#!/bin/bash\njava -jar $HOME/.eimza/elektronik-imza.jar” >> eimza.sh

chmod +x eimza.sh

touch $HOME/.local/share/applications/eimza.desktop && chmod +x $HOME/.local/share/applications/eimza.desktop

echo -e “[Desktop Entry]\nEncoding=UTF-8\nExec=$HOME/.eimza/eimza.sh\nName=E-imza\nGenericName=E-imza\nType=Application\nTerminal=false
StartupNotify=false\nType=Application\nIcon=$HOME/.eimza/e-imza-icon64.png\nCategories=Office” >> $HOME/.local/share/applications/eimza.desktop

İşlemi tamamlamanız ardından imza programı belirecektir. Kart kütüphanenizi seçerek imzalama işlemini gerektiği şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

Little Rover

Tue, 12 Oct 2021 18:07:51 +0300

Opportunity veya kısa ve sevimli adı ile Oppy 2004 yılında kardeşi Spirit ile birlikte Mars’a gönderilmiş iki keşif aracından biri. Oppy ve Spirit Mars’ta pek çok jeolojik keşife imza attılar lakin benim için anlamları biraz daha fazla.

Şahsen fırlatılışını bildiğim ve hatırladığım ilk keşif araçları olarak maceralarını, o zamanlar okunabilir bir dergi olan Bilim ve Teknik dergisinden takip etmiştim. Fırlatılışları, Mars’a varış ve başarı ile inişlerini çok ilginç bir hikaye olarak takip ettim. Bu bakımdan tüm insanlığın birikiminin 1.5 metre yüksekliğindeki küçücük bir araç olarak başka bir gezegende çalışıyor olması çok renkli bir fikirdi. Pek çok bakımdan Oppy ve Spirit o gün için “en” sayılacak çok şeyi başarmış sayılmazdı. Yapılmış Venera-9 gibi en zorlu gezegen keşfi veya Voyager sondaları gibi en uzağa gitmiş insan yapımı aygıtlar değillerdi. Hali ile o gün için insanlığın uzay macerasındaki bir sonraki olağan adımı ifade ediyorlardı.

İki robot da herkesi şaşırtacak bir şey yaptı. Mars’ın beklenen koşullarında sadece 90 gün çalışabilecekleri düşünülmüş ve buna göre tasarlanmışlardı. Bu fikirle tasarlanmalarında Mars’ta sıklıkla gerçekleşen kum fırtınalarının katkısı vardı keza iki araç da güneş enerjisi ile çalıştığından kum ile örtülmüş panellerin yeterli enerjiyi sağlamayacağı düşünülüyordu. Her kum fırtınasını takip eden rüzgarlar panelleri temizlediğinden 90 günlük sürenin arından araçlar hala çalışır durumda kaldığından NASA görevi devam ettirmeye karar verdi. Kimse Oppy’nin 5498 gün korkunç Mars koşullarında dayanacağını tahmin dahi edemezdi.

Kardeşi Spirit’in kaderi Oppy’den daha talihsiz oldu. Yedi sene sonra 2011’de Mars’ta yaygın görülen yumuşak kuma saplanarak mahsur kaldı. Kaldığı açı güneş enerjisinden faydalanmasına yetesiz oldu ve tüm enerjisini kurtulmaya çalışarak bitirdi. Bu yaşanan Oppy’nin de benzer bir durumu yaşamaması için çok değerli bir ders oldu. Bu sayede bu küçük robot Mars yüzeyinde güvenli şekilde 45.16 km yol yaptı. Bu pek uzun görünmeyebilir ama saniyede 90 cm gidebilen bir araç için muazzam bir başarı.

Tüm yaşamı boyunca hafıza sorunları dahil çeşitli arızaların ve hasarların üstesinden gelen Oppy, 2018 Haziranında yeni vardığı Endeavour Kraterine girmeye hazırlanırken gelen küresel bir kum fırtınasına yenik düştü. Hiç görülmemiş seviyelerdeki kum fırtınası neredeyse panellere düşen ışığı tamamen kesti. Ne yazık ki Mars’ın korkunç soğuğunda elektronik aksamlarını sıcak tutması gereken Oppy muhtemelen bütün enerjisini bunun için kullandı ve fırtına geçip rüzgar panellerini tekrar temizlemiş olsa da tekrar çalışır hale gelemedi. Oppy karanlık bir Mars fırtınasında donarak öldü. Son gönderdiği fotoğraf ve veri tam olarak olacakları tanımlıyordu. “Şarjım az ve hava kararıyor.”

Elbette kısa “bip” seslerinden oluşan bir telemetri sadece atmosferik opaklığı ve bataryanın şarj durumunu bildiriyordu. Lakin bunca başarıya erişmiş ve kimsenin beklemeyi dahi düşünemediği sürelerce düşmancıl bir gezegende çalışmış bir robotun kısık şekilde son seslerini duymak üzücü bir his yaratıyor. Bu durum özellikle tüm kariyerini Oppy ile geçirmiş mühendisler için kabul edilemez görüldü. NASA bağlantı sağlanamayan Oppy’nin fişini çekme kararını beklenenden erken alınca ekibin bu kararı dinlemek gibi bir niyeti yoktu. Neredeyse bir yıl boyunca 1000 ayrı komut ile Oppy’e ulaşmaya çalışıldıysa da bu ne yazık ki mümkün olmadı. Gözyaşları içinde sarılan ekibin Oppy’ye son gönderdiği mesaj bir şarkı idi.

Billie Holiday, I'll Be Seeing You

I'll be seeing you
In all the old familiar places
That this heart of mine embraces
All day and through
In that small cafe
The park across the way
The children's carousel
The chestnut trees
The wishing well

I'll be seeing you
In every lovely summer's day
In everything that's night and day
I'll always think of you that way

I'll find you in the morning sun
And when the night is new
I'll be looking at the moon
But I'll be seeing you

I'll be seeing you
In every lovely summer's day
In everything that's night and day
I'll always think of you that way

I'll find you in the morning sun
And when the night is new
I'll be looking at the moon
But I'll be seeing you

2018 ve sonrasında çok önemli ikonik bilim araçlarının kayıp haberleri ile uyandık her güne. Önce Arecibo radyo teleskobunun dramatik çöküşünü izledik ardından da Hubble teleskobunun sonradan düzeltilen arızasına şahit olduk. Hepsi birer makine olmakla birlikte kuşaklarca insanın hayalgücünü beslemiş, insanlığa yeni ufuklar açmış ikonik nesnelerdi. Sanki bir devir kapanıyor hissi hiç gitmedi üzerimden.

Oppy’nin uzak ve soğuk bir gezegendeki ölümü benim gibi pek çok insanı Mars’a inişine sevindikleri gibi üzülmesine neden oldu. Umudum o ki bir gün Mars’a gidebilirsek ufaklığı alıp dünyaya geri getirebilelim. 15 yıllık çabasıyla bunu fazlasıyla hak etti. Hala çalışabiliyor olursa belki biraz da mavi gezegende dolaşmak ister. O güne kadar Mars’ta kumların arasında bir gün buluşmayı umduğumuz güne kadar bizi beklemeye devam edecek.

Little Rover by The Stupendium

Telefon numaranız lütfen!

Mon, 11 Oct 2021 23:17:02 +0300

Dünya tarihinde hiç bir gün yok ki; bireylerin devletler ve bir grup özel şirket tarafından bugünkü kadar takip altında tutulduğu görülmüş olsun. Belki bugünden bakıldığında içinde bulunduğumuz durum normal görülebilir keza bu hal yıllar içinde adım adım gelişti ve öylesine kanıksandı ki tartışmaya nereden başlanırsa şaşkınlıkla karşılanıyor. Her seferinde bireylerin aleyhine ama örgütlü güçlerin keyfine gelişen bu süreç nihayetinde günümüzdeki noktaya kadar geldi. Gelinen noktada artık her soruna sunulan ilk çözüm bir çeşit takip veya kayıt sistemi oluyor. Her gün bireye ve topluma hiç bir faydası olmayan yeni gözetim mekanizmaları ilerleme ve güvenlik adı altında tartışmasızca hayatlarımıza dahil oluyor. Topluma fayda olarak sunulan örnekler ise istisna olarak sadece tartışmalarda kullanılmak üzere anılıyor.

Tece no söyleyin.

Telefon numaranız nedir?

Bu iki talep muhtemelen günümüzde sokağa çıktığınızda bir kere bile duymadan dönmeyi başaramayacağınız şeyler. Belki evinizde oturup çağdaş İnternet’in insanlara sunduğu imkanlardan yararlanmak isterken bile karşılaşabilirsiniz. Bundan birkaç yıl önce sadece bir kimlik göstererek gerçekleştirebildiğiniz kimi sıradan işler artık devlet sırrı muamelesi görebiliyor. Artık hastaneye gitmek gibi hayati bir işten, basitçe nakit alışveriş yapmak bile bir GSM hattına ve telefona sahip olmadan yapılamayacak şeyler haline geldi.

“Bunda ne var?” diye doğal olarak sorulabilir. Bu soruyu sormak çok da haklı görülebilir. Nitekim telefon numarası gibi tüm bu bilgilerin talep edilmesi kabul edilebilir sebeplerden tamamen ari değil. Pek çok zaman iletişimde bulunmak veya kimlik belirtmek pek çok sorunun çözümünü kolaylaştırır nitelikte. Hali ile kiminle muhattap olunursa olunsun bu bilgileri sağlamak yararlı görülebilir. İşinizde sorun mu çıktı, aranabilir ve bilgilendirilebilirsiniz. Sorun şu ki; bugün yaşadığımız dünya sadece sizin aranabileceğiniz ama size bu özgürlüğün zerrsinin sunulmadığı bir dünya. Sorunun dayandığı nokta bu bilgileri talep edenlerin rica etmekten emretmeye geçmiş olması ve direnenleri çeşitli şeklde sindirmekte bir sakınca görmemeleri.

“Ne olmuş numaramızı versek?” tepkisi de hatalı olsa da anlaşılabilir bir tepki. Nihayetinde bu bilgiyi paylaşmanız gerçekten çok da zor, zahmetli veya zararlı değil lakin bu yaşanan şeyin bir zorbalık olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Basitçe hayır diyemiyorsanız bu bakımdan bilgileriniz gasp edilmiş oluyor. Bu kayıt ve takip çabasını yıllardır normalleştirilen safsataları sıyrıldığı zaman altından bireysel ve toplumsal olarak türlü zarara yol açacak bir düzen çıkıyor. Telefon ve diğer takip bilgilerinin gerçekten gerekmedikçe kullanılmasının çok çeşitli sorun içeren tarafları bulunmakta:

Bireysel olarak duruma bakılmak istenirse en temel savlardan biri bugün hiç bir demokratik ülkede, hiç bir kanunda vatandaşın kendi cebinden harcayacağı para ile bir GSM hattı ve bunu çalıştırabileceği bir elektronik cihazı almak ve çalıştırmak zorunluluğu bulunmaması. Hali ile cebinizde bir kimlikten başka bir şey olmadan gezebilmek pekala kabul edilebilir ve tamamen kanuna uygun bir durum. Hali ile bir kişinin SMS alamadığı veya almadığı için ister özel bir ilişkiden, ister kamu hizmetinden mahrum bırakılması her anlamı ile ayrımcılık anlamına gelmektedir. Dilerseniz bunu birini fakir olmakla suçlamak olarak algılayabilirsiniz veya kişisel tercihlerinden dolayı dışlamak olarak. Sonuçta yaşamayı tercih ettiği ve bunda sonuna kadar hakkı olan bir kişinin toplumsal imkanlardan sınırlandırıldığı gerçeğinin etrafından dolaşmak mümkün olmaz.
Toplumsal olarak yükü insanlara yıkılmış de facto bir kimlik olmak dışında hiç bir kanuni temeli olmayan bu GSM ve SMS zorunluluğu bir yönetim aktarımı anlamına da geliyor. Yaratılan bu yeni kimlik biçiminin tüm denetimini bir grup şirketin eline vermek ve bu şekilde oluşturulan kayıtlarla kamusal güç kullanılmasına imkan sağlamak başına sorunlu bir yaklaşım. Türkiye özelinde bugün akıllı cihazlarınız ve kullandığınız GSM hattı kimliğinizle o kadar ilişkili durumda ki bu numarayı kullanmıyor olmak kendi başına bir şüphe sebebi. Dümdüz çoğu adli süreç için birinci başvurulan delil olan bu GSM kayıtları (HTS kaydı olarak da bilinir.) her fırsatta adli süreçlerde başvurulan bir masumiyet veya şüphe aracı konumunda. Bu kadar tehlikeli bir kaydın üretimi ve korunması sorumluluğu ise bir avuç özel şirketin elinde.
Tüm bunların kesişiminde GSM sisteminin doğası gereği bir takip sistemi olduğu ve dünya devletleri ile şirketleri tarafından giderek toplum ve birey aleyhine sorgusuzca silahlaştırılıyor olduğu gerçeği bulunuyor. Konum bilgisi bir kişi hakkında toplanabilecek en hassas verilerden birini oluşturuyor ve siz isteseniz de istemeseniz de GSM kullanarak sürekli olarak bu veriyi hizmet sağlayıcınıza ve hukuka veya hukuksuzluğa bağlı olarak devletlere de aktarıyorsunuz. Nihayetinde çok az mahremiyet hakkınızın olduğu bir ortamda tüm yaşamınız en ince detayına kadar bir veri tabanına sorgusuca kaydediliyor. Buna tüketim alışkanlıklarınız, yaşadığınız ve çalıştığınız yerler, sosyal ilişkileriniz ve bu ilişkilerinizin niteliği gibi çıkarımlar da dahil. Bu verilerin bugün bir şey ifade etmemesi bir gün etmeyeceği anlamına gelmiyor. Salgın zamanı cep telefonu konumlarına bağlı olarak ceza kesilmesi örneğinde yaşandığı gibi.
Bu durumun bir de güvenlik yönü bulunmakta. Tüm dünyada GSM hattı kullanabilmenizi sağlayacak olan sayılı lisanslı baseband modem üreticisi bulunuyor. Bu modemler bir cihazın cep telefonu olması ile olmaması arasındaki farkı çiziyor. Tüm modemlerin ortak özelliği ise tamamen gizli bir kod ile çalışıyor bulunmaları. Bu durum kendi başına kötü iken kimi zaman aynı çipin içinde gelen bu modemler cihazınızın ana işlemcisine doğrudan bağlı. Bu bakımdan tüm yaşamınızın içinden geçtiği bir cihazda sizin aleyhinize pekala çalışabilecek ve kimi insanların sistemlerinin ele geçirilmesi için kullanılmış bir silah bulunuyor. Bu bir komplo teorisi değil ne yazık ki. 2G ağları için zamanında yaşanmış bir gerçek ve bugün de yaşanmayacağını iddia etmek iyimser bir ifade olacaktır.

Tüm kötü yönleri birleşince adınıza kayıtlı bir GSM hattı sahibi olmak ve bunu sürekli olarak üzerinizde taşıyarak kullanmak bir anda garip bir hal alıyor. Pek çok insan bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde bu durumdan rahatsız olsa da kaçmak için yüzleşmeleri gereken zorbalık muhtemelen istedikleri tercihi yapmaktan kendilerini alıkoyuyor. Bunu zamanında bir gece yarısı düşüncesizce aranan cep telefonlarına edilen isyanlarda görmek mümkünken bugün de yaratılan toplumsal bağımlılığa bir itiraz olarak görmek mümkün. Toplumun bireyleri haklı veya haksız olarak GSM kullanmaya zorlaması olağan olarak kabul edilmek zorunda olan bir durum değil. Doğal olan insan olarak sahip olduğumuz çevrede tercih hakkı ve özgürlük içinde yaşamak. GSM zorlaması diğer tüm sistemsel zorbalıklar gibi faturası insanlara kesilen bir nitelik taşıyor.

Neden cep telefonu kullanmaktan vazgeçtim?

Bireysel yaşamlarımızda kesintisiz mobil iletişimi hiç sorgulamadan kabul ettiğimiz bir gerçek. 2000’lerin başından beri Türkiye’de yaygınlaşan kullanımının hayatımızı ciddi şekilde şekillendirdiği de şüphesiz. Bugün itibari ile bir cep telefonu sahibi olmadan yaşamak pratik olarak imkansız gibi görünüyor. Lakin bundan 20 sene önce de benzer koşullarda yaşıyorduk ve her şey yolunda gidiyordu. Mobil iletişim hayatı değiştirmedi biz mobil iletişime göre hayatımızı değiştirdik. Bu değişikliğin en temel koşullarından biri iletişim sistemlerimizin bireysel seviyede kaydı üzerine oldu. İlk “kontörlü” hatların veya o zamanın marka adıyla hazırkartların kullanımı için herhangi bir kayıt gerekmiyordu. Basitçe bir bayiye girip dilediğiz numarayı alıp kullanılabilir şekilde çıkabilirdiniz. Benzer bir kayıt yükümlülüğü kullanılan cep telefonları için de gerçekleşti. Her cihazı eşsiz olarak tanımlayan IMEI numarası kaydedilmeye başladı. Görülen amaç o zamanlar değerli olan cep telefonlarının hırsızlığının önüne geçilmesiydi. Nihayetinde telefonlar çalınmaya değmeyecek kadar ucuzladı ama takip sistemi yerinde kaldı. Bunu Elektronik Haberleşme Kanunu ile 5651 gibi bilgi ve iletişim üzerinde hakimiyet kovalayan kanunlar takip etti ve yukarıda anlatılan tüm tehlikelerle yaşayan bir topluluk olmayı kanıksadık.

Bu bahsettiğim gerçekleri bilerek yıllarca GSM kullandım. Ailemin de Türkiye’de ilk cep telefonu ticaretine giren insanlardan olması bu teknolojiye olan yakınlığımı ve bir bakıma hayranlığımı da besledi muhtemelen. Sahip olduğum imkanlara göre geç ama günün koşullarına göre erken bir zaman da bir cep telefonu sahibi oldum. Buna belki de Türkiye’ye gelen ilk “akıllı telefonlardan” bir olan Motorola MPX200 de dahil. Windows mobile ile gelen bu cihaz ile 2004 senesinden itibaren dışarıda(!) MSN’de online olabilme ayrıcalığına sahip oldum. Bu bakımdan kimi zaman yüzüme söylendiği gibi ç"ağın gerisinde kalmış(!)" değilim.

Hem profesyonel yaşamım hem de içinde bulunduğum teknolojik farkındalık bunun ne gibi tehlikeler taşıdığını gayet iyi gösteriyordu lakin kişisel riskimin hep az olduğunu düşünerek durumun gözardı edilebileceğini varsaydım. Pekala hala göz ardı edilebilir bir risk ama bu riski yok etmenin verdiği huzur da arzulanabilecek bir şey. Pek çok insan da günlük olarak karşılaştığı pek çok tehlikeye veya değişikliğe karşı benzer bir yaklaşımı gösteriyor aslında. Doğru olan ama genel gidişe aykırı bir durum hakkında bireysel bir karar vermek zorunda kalan herkesin ilk yaklaşımı yerleşik durumu bozmamak için gereken tüm bahaneleri üretmekten geçer. Bu bir hayli insani ama demokratik yaşamımıza zararlı bir alışkanlık. Plastik kullanmak kötüdür ama bunun için bir bahane bulabilirsiniz veya bisikletle işe gitmek doğru olandır ama bir şekilde kendinizi bunu yapamayacağınıza ikna edersiniz. Cep telefonu da benzer bir durumdu benim için. Gözümün önündeki perdeyi kaldırmak için dünya çapında bir felaket gerekecekti.

Covid salgını muhtemelen tüm dünyanın yakın zamanda gördüğü en korkunç felaketlerden biri oldu. Ölen insanların ve kaybedilen birlikteliğin yanı sıra özgürlükler bakımından da ciddi bir gerilemenin temeli oldu bu salgın. Devletlerin aklına ilk gelen hali hazırda geliştirdikleri fakat sessizce kullandıkları takip sistemlerini, açıkça ve doğrudan herhangi bir itiraza veya tartışmaya yer bırakmadan uygulamaya koymak oldu. Takip sistemlerinin salgınları kontrol etmekte diğer tedbirlerle birleştirildiğinde etkili olduğu bilinse dahi sadece gözetimin bu sorunu çözeceğine inanıldı ve insanlara ilişkin toplanacak sonsuz miktarda veri için neredeyse hiç güvence verilmedi. Bu tantanayı şirketler takip etti. dünyada en hakim kullanılan iki mobil işletim sisteminin üreticisi olan Apple ve Google şirketleri hiç gözlerini kırpmadan zaten çok iyi yapmayı bildikleri bir şeyi insanlığın faydası(!) adına cebimize sokmaya çalıştı.

Çalışmalar

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Yayınlar

Dijital Güvenlik

Hukuk

Katılımlar

Hakkında

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Bu Blog benim için aklımdan geçenleri yazıp çizebileceğim, özgürlük düşmanı ve topluma zarar olan teknoloji şirketlerine en az bağımlılık getiren bir alan olarak tasarlandı. Burada sunulan tüm görüşler şahsen bana ait olup ne çalıştığım ne de paydaşı bulunduğum kişi ve toplulukların görüşünü doğrudan yansıtmaktadır. Şayet beni “stalklayıp”, özgürlük düşmanı mecralarda bulamayınca buraya vardıysanız umarım okuyacaklarınızı beğenirsiniz.

Çalışan Donanım

Bu web sitesi tamamen özgür donanımlar kullanılarak, özgür yazılımlarla evimin soğuk bir köşesinden servis edilmekte. İhtiyaç duyduğum hizmetlerin barındırılmasının yanısıra özgür bir geleceğin pekala mümkün olduğunun çalışan bir kanıtı olarak düşünüldü. Çöpe gönderilmeye hazırlanan bir anakartın üstüne özgür bir bios firmware’ı olan Libreboot kurulup, özgür olmayan içerikler taşıyan Linux çekirdeği aksine Linux-Libre ve Ubuntu Server tercihi ile çalışır hale getirilmiştir. Sabit sürücü, RAM ve güç kaynağı gibi diğer gerekli donanımlar kenar köşede duran atıl parçaların tekrar kullanıma kazandırılması ile toparlanmıştır. Sadece soğutma sistemi sıfır ve kaliteli fanlar içermekte keza yaşam alanlarında düzenli seslerin pek sağlığa iyi gelmediği bir gerçek.

Ağ bağlantısını özgür olmayan yazılımlar içermeyen bir yönlendirici işletim sistemi olan LibreCMC yüklü Netgear WNDR3800 sağlamakta. Hali ile bir bütün olarak sistem İnternet’e çıktığı ana kadar özgür yazılım ve donanımlarla çalışmaktadır.

Rack üzerinde bulunan uyarı bir hacker kültürü nesnesi olan Blinkenlight idir. Daha kimseyi bu metnin temelde İngilizce olduğuna ikna edebilmiş değilim.

ACHTUNG!
ALLES TURISTEN UND NONTEKNISCHEN LOOKENSPEEPERS!
DAS KOMPUTERMASCHINE IST NICHT FÜR DER GEFINGERPOKEN UND MITTENGRABEN! ODERWISE IST EASY TO SCHNAPPEN DER SPRINGENWERK, BLOWENFUSEN UND POPPENCORKEN MIT SPITZENSPARKEN.
IST NICHT FÜR GEWERKEN BEI DUMMKOPFEN. DER RUBBERNECKEN SIGHTSEEREN KEEPEN DAS COTTONPICKEN HÄNDER IN DAS POCKETS MUSS.
ZO RELAXEN UND WATSCHEN DER BLINKENLICHTEN.

Tüm sistem ortalama yük altında 56 Watt/saat güç tüketmekte. Bu aylık 16 liralık elektrik enerjisine denk geliyor. Bu bakımdan self hosting denemeleri arasında başarılı bir ekolojik puanı yok. Özellikle sadece güneş enerjisi ile çalışan bir sunucudan sunulan Low-tech Magazine gibi bir kuruluma bir gün geçmeye niyetli olsam da özgür bir geliştirme kartı edininceye kadar çöpe gitmeyen donanımların kurtardığı karbona sevineceğim.

İletişim

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

	İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Meslek geçmişini ağırlıklı olarak ceza ve iş hukuku alanında sürdürdü. Çocukluktan teknoloji düşkünü ve konu üzerine yazmakta. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin hem hukuki hem de sivil toplumda çalışmalarda bulunmakta.
Avukat	Omega Hukuk Bürosu
Ortak	Antandros Teknoloji
Paydaş	Özgür Yazılım Derneği
Paydaş	Hackerspace İstanbul

E-posta

info[a t]alperatmaca.com.tr

GPG Anahtarı: 0x42272957268B3FCA Keyoxide Openpgp.org

Şayet GPG ne ola ki diyoranız; e-posta ve dosya şifrelemenin en güvenilir araçlarından biri olan GnuPG’nin kullanımı için Özgür Yazılım Derneği’nin Güvenlik Rehberine bakabilirsiniz.

Mastodon

Mastodon özgür ve federatif bir microblogging aracı ve beni bulup bulabileceğiniz yegane sosyal medya alanlarından biri. Neden Mastodon’un geleceğin ortak sosyal araçlarından biri olduğunu hakkında fikir edinmek isterseniz Özgür Yazılım Derneğinin “Neden Mastodon?” yazısını okumanızı öneririm. Kendinizi ait hissedeceğiniz bir sunucu seçmek için çok faydalı bu siteyi kullanmanız işinizi çok kolaylaştıracaktır.

@alper@mas.to

Telefon?

Alper neden cep telefonu kullanmaz?

WEBring

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Webring artık hatırladığımız anlamda yok ne yazık ki. Web şirketlerin elinde sığ bir ticarethaneye dönüşmüş ve eski heyecanını tamamen kaybetmiş durumda. Lakin hala ara sıra tutkusunu, yeni internet kullanıcılarına garip gelecek şekilde bir tepki veya etkileşim beklentisi içinde olmadan dünyaya yayan çokça ilginç insanın sitesi ile karşılaştığım oluyor. Burada bunların bir listesini tutacağım. Belki başkalarına da ilginç gelirler diye.

Kimi siteler için ana sayfalarını verirken, kimilerinin ise en ilginç bulduğum veya tanışmama vesile olan yazılarını koyacağım. İyi okumalar.

https://lux-magazine.com/article/privacy-eroticism/
https://xn--gckvb8fzb.com/
https://goughlui.com/
https://https://ozcanoguz.com.tr/